Ambtelijke brief/memorandum 9 september 1942 Onbekend (mogelijk een afdelingshoofd binnen de gemeente Amsterdam, gezien de aanduiding "HG") Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam) HG.

55/2/1 M.

Verzonden 9/9 [handgeschreven]

9 September 1942.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Zooals U bekend is, zijn in het seizoen 1941/42 diverse stapelgroenten door een daarvoor gevormde Combinatie van grossiers op de Centrale Markt, welke ook voor de verzorging van een winteropslag van deze artikelen met de Gemeente had gecontracteerd, centraal verkocht geworden, waardoor de Nederlandsche Middenstandsbank alhier hare medewerking heeft verleend.

Deze regeling heeft over het algemeen goed voldaan, omdat zij een behoorlijke verdeeling van de aangevoerde stapelgroenten, zoomede de handhaving van de voorgeschreven verkoopprijzen verzekerde.

Ten behoeve van den centralen verkoop heeft de Nederlandsche Middenstandsbank gebruik gemaakt van eenige provisorische ruimten in de, tevens voor opslagplaats gebruikte, zoogenaamde derde veilingzaal in het halgebouw, welke ruimten, mede gezien den omvang, welke de transacties genomen hebben, ongeschikt zijn gebleken.

Waar de mogelijkheid groot is, dat in het aanstaande seizoen de verkoop van de stapelgroenten op dezelfde wijze zal geschieden als in het seizoen 1941/42 heeft de Nederlandsche Middenstandsbank het verzoek gedaan de ruimte, gelegen op den ondersten omgang aan de Zuidzijde der hal, welke met eenige veranderingen voor het doel geschikt te maken is, te mogen huren. Deze ruimte was tot in 1940, toen zij door de Duitsche Weermacht werd gevorderd, contractueel in gebruik bij de N.V. "Marcanti", welke op de Centrale Markt het restaurant-, café- en cantinebedrijf uitoefent. Nadat deze ruimte door de Duitsche Weermacht was vrijgegeven, is zij niet meer door Marcanti in gebruik genomen.

De Nederlandsche Middenstandsbank is bereid deze ruimte van de Gemeente te huren op voorwaarden als neergelegd in het hierbij gevoegde concept-contract tegen een huurprijs berekend naar ƒ 1.250,- per jaar. Met de N.V. "Marcanti" kan een regeling worden getroffen, vide bijgaande verklaring van haar Directeur, waardoor tegen een pachtvermindering naar rato van ƒ 500,- per jaar de bewuste ruimte door de Gemeente ten eigen bate aan een derde kan worden verhuurd. * Onderwerp: Een verzoek tot het huren van een specifieke ruimte op de Centrale Markt door de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB) ten behoeve van de centrale verkoop van stapelgroenten.
* Kernpunten:
1. De gecentraliseerde verkoop van groenten in het seizoen '41/'42 was succesvol voor de distributie en prijsbeheersing.
2. De NMB heeft behoefte aan een betere, vaste ruimte in plaats van de "provisorische" ruimtes in de derde veilingzaal.
3. De beoogde ruimte (Zuidzijde van de hal) was eerder gevorderd door de Duitse Wehrmacht, maar is nu weer beschikbaar.
4. Er is een financiële regeling voorgesteld: de NMB betaalt ƒ 1.250 per jaar, terwijl de huidige pachter (Marcanti) een pachtvermindering van ƒ 500 krijgt omdat zij de ruimte afstaan.
* Toon: Zakelijk, administratief en adviserend. Het document dient als onderbouwing voor een besluit van de wethouder. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De distributie van voedsel (levensmiddelen) was in deze tijd een kritieke overheidstaak. De "stapelgroenten" (zoals aardappelen, kolen en uien) waren essentieel voor de volksvoeding.

De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren het logistieke hart van deze voedselvoorziening. De bemoeienis van de Nederlandsche Middenstandsbank toont aan hoe nauw de handel en de financiële afwikkeling gereguleerd werden om de zwarte handel tegen te gaan en de prijzen onder controle te houden.

De vermelding van de "Duitsche Weermacht" die ruimtes vorderde, is typerend voor de bezettingstijd; de bezetter legde beslag op grote delen van de openbare infrastructuur voor eigen militair gebruik. Dat de Wehrmacht de ruimte in 1942 had "vrijgegeven", maakte de weg vrij voor de gemeente om deze opnieuw in te zetten voor de nijpende voedseldistributie. De genoemde firma "Marcanti" is nog steeds een bekende naam in de geschiedenis van de Jan van Galenstraat en de markthallen.