Getypte brief (doorslag of kopie op dun papier). Augustus 1942 (gebaseerd op de tekstinhoud). N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten „Amsterdam”. zoodoende eenig verband te kunnen leggen tusschen het aange-
voerde kwantum lof en de hoeveelheid ingeleverde pennen; meer
nog, wij zijn zelfs zoover gegaan op te nemen over hoeveel op-
pervlakte de teelt van witlof dit seizoen wordt uitgeoefend.
Uiteraard beschikken wij als veilingapparaat niet over af-
doende controle middelen en daarom richten wij schriftelijk nog
eens met klem ons verzoek, hetwelk de heer Jonker op zijn beurt
toezegde te zullen bevorderen, ten spoedigste maatregelen te ne-
men, opdat aan het gewraakte euvel van verkoop buiten de veiling
om een einde worde gemaakt.
Wij vreezen, dat wanneer deze aangelegenheid niet spoedig op
doeltreffende wijze wordt aangepakt, dezelfde chaotische toe-
standen, welke naar te verwachten valt nog in sterkere mate,
zullen ontstaan als in het afgeloopen voorjaar en in den zomer.
Ter illustratie daarvan behoeven wij slechts te wijzen op de
schikbarende omzetdaling alleen al in de maanden Juni t/m
Augustus 1942, toen ruim een half millioen gulden (f. 550.000,--)
minder werd omgezet dan in het zelfde tijdvak in 1941.
Wij wachten met belangstelling Uw antwoord af,

Hoogachtend.
[Stempel in rood:] N.V. NEDERLANDSCHE VEILING
VAN LAND-, & TUINBOUWPRODUCTEN
„AMSTERDAM”

[Handtekening]
DIRECTEUR.

[Handgeschreven kanttekening links:]
Met doel handelend treden
en wat te vergeven! * Kern van de klacht: De directie van de Amsterdamse veiling beklaagt zich over "verkoop buiten de veiling om". Ze proberen via data-analyse (verhouding tussen witlofpennen, zaaioppervlakte en aangevoerde hoeveelheid) aan te tonen dat er op grote schaal buiten de officiële kanalen wordt gehandeld.
* Financiële impact: De brief noemt een dramatische daling in de omzet: in de zomer van 1942 werd er f. 550.000,-- minder omgezet dan in 1941. Voor die tijd was dit een enorm bedrag, wat de ernst van de situatie voor de veilingorganisatie onderstreept.
* Machteloosheid: De veiling geeft toe zelf niet over de "afdoende controle middelen" te beschikken om dit tegen te gaan en doet een dringend beroep op de autoriteiten (mogelijk de heer Jonker, een functionaris in de voedselvoorziening) om in te grijpen. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De economie was in deze jaren onderworpen aan strikte regels, prijsbeheersing en distributiesystemen. Voor tuinders bestond er een "veilingplicht": zij waren verplicht hun producten via de officiële veilingen te verkopen tegen vastgestelde prijzen.

Door de toenemende schaarste ontstond er echter een bloeiende zwarte markt. Telers konden veel hogere prijzen krijgen door hun waren direct "buiten de veiling om" aan tussenhandelaren of consumenten te verkopen. De "chaotische toestanden" waar de brief naar verwijst, weerspiegelen de strijd van de officiële instanties tegen de illegale handel, die de georganiseerde voedselvoorziening en de inkomsten van de veilingen ondermijnde. De drastische omzetdaling van meer dan een half miljoen gulden is een direct gevolg van deze verschuiving van de formele naar de informele economie onder oorlogsomstandigheden. N.V. Nederlandsche