Brief (doorslag/kopie op doorslagpapier). 5 mei 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt te Amsterdam). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood]: Verzonden 5/5 [Handgeschreven in inkt]: M. Müller

VD/HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

66/7/3 M. 5 Mei 1942.

Kosten voor beschikbaar-
stelling hal Centrale Markt
aan Nederlandsche S.S.

Hiermede heb ik de eer te Uwer kennis te brengen, dat de
Nederlandsche S.S., blijkens hun brief van 15 April jl. (waarvan ik
U in bijlage dezes een afschrift doe toekomen) zich heeft vereenigd
met het vergoeden van de kosten ad ƒ 70,- voor het ontruimen van de
hal op de Centrale Markt op 19 April jl.
Deze kosten (loonen van los personeel: groentewerkers)
zijn dezerzijds teruggebracht tot ƒ 60,-.
In verband met Uwe mededeeling, dat deze kosten - welke
inmiddels door het Bedrijf der Centrale Markt aan de groentewerkers
zijn betaald - niet aan de S.S. in rekening behoeven te worden ge-
bracht, verzoek ik U beleefd te willen nagaan of de betreffende kos-
ten ten laste moeten blijven van het bedrijf der Centrale Markt, dan
wel of deze uit een andere post van de gemeentebegrooting kunnen
worden bestreden en derhalve aan de Centrale Markt kunnen worden
vergoed.

De Directeur, * Kern van de correspondentie: De directeur van de Centrale Markt vraagt de wethouder om instructies betreffende een bedrag van 60 gulden. Dit geld is uitgegeven aan loon voor arbeiders ("groentewerkers") die op 19 april 1942 een hal hebben ontruimd voor een bijeenkomst of activiteit van de Nederlandsche S.S.
* Financiële frictie: Hoewel de S.S. aanvankelijk bereid was de kosten (begroot op 70 gulden) te vergoeden, heeft de wethouder blijkbaar besloten dat de rekening niet naar de S.S. gestuurd hoeft te worden. De directeur zit nu met een gat in zijn begrootte budget en vraagt uit welk ander gemeentelijk potje dit gedekt kan worden.
* Toon: De brief is geschreven in de uiterst beleefde en formele ambtelijke stijl die gebruikelijk was in die periode ("heb ik de eer", "U beleefd te willen nagaan").
* Administratieve sporen: De aantekening "Verzonden 5/5" en de naam "M. Müller" wijzen op de interne verwerking op de dag van datering. * Tijdsbeeld: Mei 1942 markeert een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de gelijkschakeling van het Nederlandse bestuur onder Duitse bezetting vergevorderd was. De Nederlandsche S.S. (later de Germaansche SS in Nederland) was een collaborerende organisatie die nauw gelieerd was aan de NSB en de Duitse SS.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal onderdeel van de voedselvoorziening in de stad. Het feit dat hier S.S.-activiteiten plaatsvonden, getuigt van de inbeslagname van publieke ruimtes voor nationaalsocialistische doeleinden.
* Bestuurlijke collaboratie: De inhoud van de brief is historisch saillant omdat het laat zien hoe de lokale overheid (de wethouder) proactief besloot om kosten voor de S.S. op zich te nemen, zelfs wanneer die organisatie zelf bereid was te betalen. In 1942 was de Amsterdamse wethouder voor de Levensmiddelen de NSB'er Christopher de Graaff. Dit document is een direct voorbeeld van hoe de gemeentelijke bureaucratie de bezettingsorganisaties faciliteerde, tot in de kleinste financiële details.