Ambtelijke brief/memorandum. Na 11 augustus 1942 (vermoedelijk eind augustus of september 1942). Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar van de Marktdienst of de Gemeente Amsterdam). De Heer Administrateur van de Afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid, Raadhuis, Amsterdam. [Linksboven in rood potlood doorgestreept: 37/4875. In blauw potlood: 66/11b]

den Heer Administrateur van de
Afdeeling Assurantiezaken en Wettelijke
Aansprakelijkheid,
Raadhuis,
Alhier.

De grossier M. Presser, Marnixstraat 202,
die voor het kalenderjaar 1942 een plaats in de hal
op de Centrale Markt heeft gehuurd en daarvoor een
bedrag schuldig was van . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . f 500.-,
heeft krachtens het besluit van den Burgemeester
van 5 Juni 1942 no 55/11. 4 III. 1942 op grond
van billijkheid kwijtschelding [tussenvoeging: van marktgeld] verkregen tot
een bedrag groot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ." 300.-
----------
Hij moest dus betalen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . f 200.-
In totaal werd door hem voldaan . . . . . . . . . . . . . ." 146.68
----------
Zoodat hij nog schuldig is . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . f 53.32.
[doorgestreept: vorenbedoeld bedrag]

Door mijn dienst werd hij op 11 Augustus 1942
schriftelijk tot betaling van het laatstgenoemde
bedrag aangemaand.
M. Presser heeft mij thans schriftelijk verzocht,
[doorgestreept: om hem een verdere kwijtschelding voor f 53.32 te]
[tussenvoeging: ook het restant van zijn schuld te]
[doorgestreept: verleenen] kwijtschelden. Zijn verzoek geeft mij echter geen aanleiding
om alsnog een voorstel in dien zin aan den
Burgemeester te doen.

Krachtens besluit van 29 augustus 1941.
no I B/13 D van den toenmaligen Regeringscommissaris
stel ik [doorgestreept: bij dezen] bij dezen deze vordering in Uw handen. Het document beschrijft de afhandeling van een schuld van de heer M. Presser, een grossier gevestigd aan de Marnixstraat 202 te Amsterdam. Presser had een standplaats op de Centrale Markt gehuurd voor het jaar 1942 voor een bedrag van 500 gulden. In juni 1942 kreeg hij op basis van "billijkheid" een gedeeltelijke kwijtschelding van 300 gulden. Van de resterende 200 gulden betaalde hij slechts 146,68 gulden.

Ondanks een aanmaning in augustus 1942, weigerde of kon Presser het restant van 53,32 gulden niet betalen. Hij diende een verzoek in voor volledige kwijtschelding van dit restant, maar de behandelend ambtenaar wees dit af. De zaak wordt daarom overgedragen aan de afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid voor verdere incasso, op basis van een verordening van de Regeringscommissaris uit 1941. Dit document stamt uit een donkere periode in de Amsterdamse geschiedenis. De Centrale Markt was tijdens de bezetting een cruciaal punt voor de voedselvoorziening, maar ook een plek waar de Duitse anti-Joodse maatregelen hard toesloegen. De naam Presser en de locatie Marnixstraat wijzen er zeer waarschijnlijk op dat het hier gaat om een Joodse ondernemer.

In 1942 werden Joodse ondernemers systematisch uit de economie verdreven (ontzetting uit beroep, onteigening van zaken via de 'Lippmann, Rosenthal & Co.' bank). De formele toon van de brief en het weigeren van een relatief kleine kwijtschelding (53,32 gulden) tegenover iemand die waarschijnlijk onder enorme druk stond, illustreert de onverbiddelijke bureaucratie van het bezettingsbestuur. De verwijzing naar de "Regeringscommissaris" (de nazi-functionaris die de controle over de gemeente had overgenomen van de democratisch gekozen raad) bevestigt het autoritaire kader waarbinnen deze correspondentie plaatsvond. M. Presser Gemeente Amsterdam