Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke sommatie/betalingsherinnering.
Origineel
Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke sommatie/betalingsherinnering. 28 augustus 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen, Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven in blauwe inkt]: f.m. [onleesbaar]
[Daaronder, getypt]: HR. [met daarnaast een ronde stempelafdruk]
[Linksboven, getypt]: 85/1/29 M.
[Rechtsboven, getypt]: 28 Augustus 1942.
[Hoofdtekst, getypt]:
Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 26 Augustus
j.l. terzake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een
bedrag van f aan mijn dienst verschuldigd was.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen vier
dagen na dato, dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst,
bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U
verleende vergunning in te trekken.
[Rechtsonder, getypt]: De Directeur,
[Linksonder, getypt]:
Gezonden aan:
A.B. Adriaanse, Recht Boomsloot 79,
[Handgeschreven in potlood]: heeft niet betaald / Schuilt [?]...
J.C. Meyer, Jac. van Lennepstraat 170
M. Vos, Bonairestraat 103 II
[Rechtsonder, handgeschreven in potlood naast de namen]:
[Naast Adriaanse]: f 4,33 1/9 bet f 6.-
[Naast Meyer]: f 2,24 1/9 bet f 5.-
[Naast Vos]: f 1,42 2/9 bet 10.-
[Tussen Meyer en Vos]: VX * Inhoud: Het document is een standaardformulier waarin marktkooplieden worden gesommeerd hun achterstallige marktgeld (voor het plaatsen van kramen op 26 augustus 1942) alsnog te betalen. Bij niet-betaling binnen vier dagen dreigt de directeur de marktvergunning te laten intrekken door het gemeentebestuur.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven aantekeningen rechtsonder tonen de specifieke bedragen per persoon en de daaropvolgende betalingen in september ("1/9 bet f 6.-" betekent waarschijnlijk: op 1 september 6 gulden betaald). Opvallend is dat er meer betaald lijkt te zijn dan het verschuldigde bedrag, wat mogelijk wijst op boetes of vooruitbetalingen.
* Locatie: De genoemde adressen (Recht Boomssloot, Jac. van Lennepstraat, Bonairestraat) bevinden zich in Amsterdam, wat bevestigt dat dit een document van de gemeente Amsterdam betreft.
* Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "terzake", "bij gebreke waarvan"). Dit document dateert uit augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Het illustreert de voortgang van de reguliere gemeentelijke bureaucreatie tijdens de oorlogsjaren. Terwijl de stad gebukt ging onder de bezetting, bleven diensten zoals het Marktwezen strikt toezien op de inning van staangelden.
De adressen zijn interessant: de Recht Boomssloot lag in de voormalige Jodenbuurt. In de zomer van 1942 waren de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking uit Amsterdam in volle gang. Of de genoemde personen Joods waren of direct door de maatregelen werden getroffen, is uit dit document niet direct op te maken, maar de administratie loopt onverstoorbaar door. De aantekening "heeft niet betaald" (of "heeft niet betaald / Schuilt") bij Adriaanse suggereert een complicatie in de invordering. De markten waren in deze periode van vitaal belang voor de voedselvoorziening van de stad, maar stonden onder streng toezicht van zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter. A.B. Adriaanse J.C. Meyer M. Vos Gemeente Amsterdam Marktwezen