Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 12 Maart 1942. [Stempel linksboven, paars]: Nº 86/9/1
[Stempel midden boven, paars]: M. 1942 13/3 [waarbij 13/3 met de hand is ingevuld]

RUSTOORD „BETH REFOEAH”
[De naam van het rustoord is met een handgetrokken lijn omcirkeld]

HILVERSUM, 12 Maart 1942.
Hooge Naarderweg 49
Telefoon (0950) 6135
Postgiro 71930

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM.-

Mijnheer,

Ondergeteekende verklaart dat de Heer J. Schelvis tot herstel
van gezondheid op 6 Maart in het Herstellingsoord Beth Refoeah te Hil-
versum, is opgenomen.-

Hoogachtend,

BETH REFOEAH:

Directrice.

[Handgeschreven aantekeningen linkerzijde, zwarte inkt]:
J. Schelvis
p/as [mogelijk: per adres]
vrijstellen van betaling
marktgeld Joubertstraat
vanaf 12-3-'42
geen bezwaar
[Handtekening/Paraaf]: [onleesbaar] 16/3 '42

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder]:
[In rode inkt]: 86/9/2 LZ
[In blauwe inkt]: 17/3/42 HR

--- Dit document is een officiële medische verklaring, opgesteld door het Joodse rustoord "Beth Refoeah" in Hilversum. De kern van de brief is de bevestiging dat de heer J. Schelvis op 6 maart 1942 is opgenomen voor herstel.

De administratieve waarde van dit document ligt echter in de handgeschreven kanttekeningen. Hieruit blijkt dat de verklaring naar de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam is gestuurd om een vrijstelling te verkrijgen voor het betalen van "marktgeld". Jules Schelvis was op dat moment werkzaam als marktkoopman. De aantekening specificeert de locatie "Joubertstraat" (een aangewezen markt voor Joodse kooplieden tijdens de bezetting) en geeft aan dat er vanaf 12 maart 1942 "geen bezwaar" is tegen de vrijstelling van betaling vanwege zijn ziekteverzuim.

De diverse stempels en data (12, 13, 16 en 17 maart) tonen de snelle ambtelijke verwerking van dit verzoek tussen de verschillende instanties.

--- Dit document biedt een aangrijpend inzicht in de bureaucratische realiteit van Joodse Amsterdammers tijdens de Duitse bezetting in 1942.

1. Jules Schelvis: De genoemde "Heer J. Schelvis" is de toen 21-jarige Jules Schelvis (1921–2016). Hij zou later bekend worden als een van de weinige overlevenden van vernietigingskamp Sobibor en als een vooraanstaand historicus van de Holocaust. Ten tijde van deze brief werkte hij als marktkoopman om in zijn levensonderhoud te voorzien.
2. Beth Refoeah: Dit was een Joods herstellingsoord in Hilversum. In de loop van 1942 en 1943 werd de druk op dergelijke instellingen opgevoerd; uiteindelijk werden de bewoners en het personeel gedeporteerd.
3. Segregatie op de markt: De vermelding van de "Joubertstraat" verwijst naar de maatregelen van de bezetter waarbij Joodse marktkooplieden vanaf 1941 werden verbannen van de reguliere markten en werden samengebracht op specifieke "Joodse markten".
4. Bureaucratie in oorlogstijd: De brief toont aan hoe de normale gemeentelijke administratie (zoals de inning van marktgeld) gewoon doorging, terwijl de Joodse bevolking stelselmatig van hun rechten en bezittingen werd beroofd. Slechts enkele maanden na deze brief, in de zomer van 1942, begonnen de grootschalige deportaties vanuit Nederland. J. Landau J. Schelvis Gemeente Amsterdam Marktwezen