Getypte voorschriften (pagina 2 van een circulaire). 15 juni 1942. De Hoofdinspecteur voor de bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen. - 2 -

V o o r s c h r i f t e n

voor het bewaren van rubber-luchtbeschermingsartikelen, oliekleeding en gasmaskerfilterbussen, vastgesteld door den Hoofdinspecteur voor de bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen, dd. 15 Juni 1942.
(Zie circulaire dd. 15 Juni 1942, No. 19.1057.28)

I. Algemeene eischen, waaraan de opslagplaats moet voldoen:
1. Het moet een donkere koele ruimte zijn, waarin de temperatuur zooveel mogelijk gelijkmatig is en in het warmste jaargetijde niet boven de 25° C. stijgt. Men kieze dus ruimten, die niet op de zonzijde zijn gelegen en waarin zoo weinig mogelijk licht wordt toegelaten. Kelderruimten zijn veelal bij uitstek geschikt, zolders in het algemeen niet.
Voor de controle der temperatuur moeten een of meer thermometers aanwezig zijn. Mocht in het warme jaargetijde de temperatuur toch een belangrijke stijging ondergaan, dan moet getracht worden door oordeelkundig luchten der ruimte de temperatuur te matigen.
2. In de opslagplaats moet de atmosfeer een relatieve vochtigheid hebben van circa 75 pct.
Een vochtige atmosfeer kan worden verkregen door het plaatsen van eenige bakken met water in de opslagruimte. Aan deze laatste eischen kan evenwel niet worden voldaan, indien de voorwerpen, behalve uit rubber, nog zijn samengesteld uit materiaal, dat onder invloed van het vocht zou kunnen worden aangetast (bijv. roesten van metaal, schimmelvorming op leer, textiel e.d.).
Tevens moet er bij den opslag van rubbergoederen steeds op gelet worden, dat men de voorwerpen nooit zoodanig op elkaar mag stapelen, dat hierdoor de onderste lagen te zwaar worden belast. Zijn de goederen dus verpakt in kisten, dan moet er bij het gebruik van groote kisten rekening mede worden gehouden, dat deze niet tot den bovenrand worden gevuld, terwijl losse stapeling zooveel mogelijk dient te worden vermeden.

II. Opslagplaats voor voorwerpen en artikelen, welke alleen uit rubber bestaan (rubberhandschoenen, rubberlaarzen, rubber-afdichtingsstrooken van gasdeuren, enz.):
1. Bijzondere eischen: koel, donker, vochtig;
2. Opberging:
a. van rubberhandschoenen: verpakken in kleine kistjes of uitleggen op houten rekken;
b. van rubberlaarzen: in staande houding plaatsen op planken, niet op elkaar stapelen;
c. van rubber onderdeelen: verpakken in kleine kistjes.

III. Opslagplaats voor gasmaskergelaatstukken:
1. Bijzondere eischen: koel, donker, droog;
2. Opberging: in oorspronkelijke verpakking of in kleine kistjes of uitleggen op houten rekken.

N.B. Nooit met aangeschroefde gasmaskerfilterbus opleggen.

IV. Opslagplaats voor gasmaskerfilterbussen:
1. Bijzondere eischen: droog (nimmer in een kelder!);
2. Opberging: in oorspronkelijke verpakking opstapelen.

Z.O.Z. Dit document bevat technische instructies voor het behoud van schaarse en cruciale materialen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De nadruk ligt op de fysieke condities van de opslag:
* Temperatuur en Licht: UV-licht en hitte versnellen het proces van "verkrijting" en uitdroging van natuurrubber. De limiet van 25°C is strikt.
* Luchtvochtigheid: Er wordt een specifiek onderscheid gemaakt tussen pure rubberartikelen (die 75% vochtigheid nodig hebben om soepel te blijven) en samengestelde onderdelen of filters (die juist droog bewaard moeten worden om corrosie of verzadiging van de actieve kool in de filters te voorkomen).
* Fysieke belasting: Het verbod op hoog opstapelen wijst op de angst voor permanente vervorming of het aan elkaar "plakken" van het rubber onder druk.

Opvallend is de handgeschreven toevoeging van het woord "koele" in de eerste paragraaf, wat aangeeft dat de temperatuurbeheersing essentieel werd geacht. Het document dateert van juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De "Hoofdinspecteur voor de bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen" viel onder de Luchtbeschermingsdienst (LBD). In deze periode was er een constante dreiging van geallieerde bombardementen (gericht op Duitse doelen in Nederland of als gevolg van missers op weg naar Duitsland).

Rubber was in 1942 een uiterst schaars artikel geworden omdat de aanvoerlijnen uit Zuidoost-Azië door de oorlog met Japan waren afgesneden. Het correct onderhouden van de bestaande voorraden gasmaskers en beschermende kleding was daarom van strategisch belang voor de civiele veiligheid. De instructie om filters absoluut niet in kelders te bewaren (vanwege de vochtigheid die de filterwerking ruïneert) toont aan hoe serieus men de inzetbaarheid van deze middelen nam, ondanks dat gasoorlogvoering tijdens de Tweede Wereldoorlog uiteindelijk uitbleef.