17 december 1942. Nederlandsche Visscherijcentrale, Afdeeling Distributie. Belanghebbenden. NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
2e ADELHEIDSTRAAT 300 'S-GRAVENHAGE
POSTGIROREK. 245271 – TELEGRAMADRES: NEDVISCEN – TEL. 720080-772162 – INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE TELEFOON 722641

Afd.Distr. № 33476/561. ’s-Gravenhage, 17 Dec. 1942.
Betr. invulling gas- en
smeeroliebonnen.
A A N
Belanghebbenden.

Wij ontvingen van het Rijksbureau voor Aardolie-
producten een schrijven, waarin zij er ons op-
merkzaam op maakten, dat het herhaaldelijk voor-
komt, dat de gas- en smeeroliebonnen niet goed
worden ingevuld.

Naar aanleiding hiervan maken wij U er attent
op, dat deze bonnen zoowel in letters als in
cijfers met inktpotlood moeten worden ingevuld.
De ruimten, die overschieten voor het invullen
van de te verstrekken hoeveelheden, moeten wor-
den doorgeschrapt, zoodat den ontvanger het
bijschrijven van gas- of smeerolie ten gunste
van zichzelf onmogelijk wordt gemaakt.

Voorts maken wij U er attent op, dat door elke
verandering, hoe klein ook, de bon ongeldig
wordt gemaakt en dat deze dan in drievoud aan
de Nederlandsche Visscherijcentrale dient te
worden teruggezonden en een andere bon moet
worden uitgeschreven.

Mocht U niet in het bezit zijn van een inktpot-
lood, dan kunt U zich hiervoor wenden tot de
Nederlandsche Visscherijcentrale.

Wij verzoeken U van een en ander goede nota te
nemen.

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
[handtekening]
Secretaris.

№ 100/1/5 M. 1942 20/12 [handgeschreven: 20/12] [handtekening]
[Logo ‘A’] 40682 - ’42 - K 1186
Schy/Gr. * Inhoud: De brief is een instructie aan visserijondernemers over de strikte regels voor het invullen van brandstof- en smeeroliebonnen. Er wordt gewezen op het gebruik van inktpotlood (dat moeilijk uitwisbaar is), het voluit schrijven van hoeveelheden en het doorschrappen van witruimtes om fraude (het achteraf verhogen van de toegewezen hoeveelheid) te voorkomen. Elke wijziging maakt de bon ongeldig.
* Toon: De toon is zakelijk, dwingend en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor officiële communicatie uit deze periode.
* Administratieve sporen: De diverse handgeschreven aantekeningen en het stempel onderaan ("Nº 100/1/5 M. 1942") wijzen op een zorgvuldige archivering en verwerking door de ontvangende instantie of een tussenpersoon. * Historische periode: De brief dateert uit december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en Distributie: Brandstof (gasolie) en smeerolie waren tijdens de oorlog uiterst schaars en essentieel voor de economie en de voedselvoorziening (visserij). Het Rijksbureau voor Aardolieproducten hield hier namens de bezetter en de Nederlandse overheid strikt toezicht op via een distributiesysteem met bonnen.
* De Nederlandsche Visscherijcentrale: Dit was een overkoepelende organisatie die tijdens de bezetting de belangen van de visserijsector moest behartigen, maar ook fungeerde als uitvoeringsorgaan voor de strenge regels van de bezetter.
* Technologie: Het vermelden van het "inktpotlood" is saillant; dit was een veelgebruikt instrument in de administratie omdat het, eenmaal bevochtigd, een onuitwisbare paarse kleur gaf, wat vervalsing bemoeilijkte in een tijd dat balpennen nog niet gangbaar waren. Rijksbureau