Ambtenaarlijk rondschrijven / briefafschrift.
Origineel
Ambtenaarlijk rondschrijven / briefafschrift. December 1941 (verwijzend naar besluiten van augustus, oktober en november 1941). De Directeur (ondertekend met onleesbare handtekening). van den Burgemeester d.d. 10 December jl. No. 2188a Arb. 1941; U gelieve met
den inhoud ervan rekening te houden.
De Directeur,
[Handtekening]
Onderwerp:
Anti-Duitsche kenteekenen.
Hierbij deel ik U mede, dat ik van den Procureur-Generaal fd. Gew.
Directeur van Politie een schrijven heb ontvangen, gedateerd 25 November
1941 en luidende als volgt:
"Onder verwijzing naar de ambtelijke bekendmaking vanwege het
Rijkscommissariaat d.d. 31 October 1941, en opgenomen in de avondbladen van
dien datum, heb ik de eer Uedelachtbare te berichten, dat blijkens een na-
dere mededeeling van den Höheren SS- und Polizeiführer het dragen van speld-
jes, vlaggetjes enz. in de kleuren rood-wit-blauw - voor zoover hiervoor
geen bijzondere toestemming is verleend - verboden is.
Overtreding van dit verbod kan worden gerangschikt onder het mis-
bruik maken van de Nederlandsche kleuren (zie voorlaatste alinea, afdeeling
c, van bovengenoemde bekendmaking).
Het voeren van het Unievlaggetje werd reeds bij bekendmaking van
4 Augustus 1941 verboden.
Ik moge U verzoeken Uw onderhebbend personeel ter zake te instru-
eeren."
Ik verzoek U wel dit rondschrijven zoo spoedig mogelijk ter ken- Dit document is een intern schrijven binnen de lokale overheid (waarschijnlijk politie of gemeentereiniging/arbeid gezien de afkorting 'Arb.') waarin een bevel van de Duitse bezetter wordt doorgegeven.
De kern van de tekst is een citaat van de Procureur-Generaal (fungerend Gewestelijk Directeur van Politie), die weer verwijst naar instructies van de Höheren SS- und Polizeiführer (Hanns Albin Rauter) en het Rijkscommissariaat (onder Arthur Seyss-Inquart).
Belangrijke elementen:
* Verbod op kleuren: Het dragen van rood-wit-blauwe speldjes of vlaggetjes wordt expliciet verboden en gekwalificeerd als "misbruik maken van de Nederlandsche kleuren".
* De Nederlandsche Unie: Er wordt verwezen naar het eerdere verbod op het "Unievlaggetje" (het symbool van de Nederlandsche Unie, die in 1941 door de bezetter werd ontbonden).
* Handhaving: De ontvanger wordt gesommeerd het ondergeschikte personeel te instrueren. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werden nationale symbolen die loyaliteit aan het Huis van Oranje of de Nederlandse staat uitdrukten, steeds meer onderdrukt. Omdat openlijk protest gevaarlijk was, grepen veel Nederlanders naar subtiele vormen van verzet, zoals het dragen van kleine rood-wit-blauwe speldjes of het gebruik van oranje bloemen.
Eind 1941 verhardde de bezetter de koers. De Nederlandsche Unie, die aanvankelijk werd getolereerd als legaal politiek alternatief, werd verboden omdat zij weigerde de nationaalsocialistische ideologie volledig te omarmen. Dit document markeert het moment waarop zelfs de meest eenvoudige uitingen van nationale identiteit strafbaar werden gesteld onder het mom van de openbare orde. De rode streep door het document is een typisch archiefkenmerk uit die periode, vaak duidend op het feit dat de informatie is overgenomen in een register of is verspreid naar de betreffende afdelingen.