Ambtelijke brief / Correspondentie. November 1942 (stempel 13 november 1942). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (vermoedelijk Gemeente 's-Gravenhage). Het Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen, Paleisstraat 7, 's-Gravenhage. № 101/12/2 M. 1942 $^{13}/_{11}$ [stempel]

Marktw. [handgeschreven]

Aan het Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen,
Paleisstraat 7,
's-G_R_A_V_E_N_H_A_G_E

L.M. 139
-1942-

November 1942
[onleesbare paraaf/stempel]

Eenige wijkophalers hebben zich tot mijn afdeeling gewend met de klacht, dat opkoopers van 2de hands meubelen en gedragen kleeding, zich niet bepalen tot die artikelen, doch ook oude materialen en afvalstoffen opkoopen.

Naar mij wordt bericht, worden deze klachten ook veelvuldig bij de Politie ingediend.

Aangezien aan slechts vier personen een dergelijke vergunning is verleend, is het niet aan te nemen, dat zij alleen aanleiding tot bovenbedoelde klachten kunnen geven, doch komen vermoedelijk deze klachten ten deele voor rekening van personen, die zonder vergunning het beroep van opkooper uitoefenen.

Ik heb aan de ambtenaren, belast met het toezicht op de naleving der Ventverordening opdracht gegeven, nauwlettend op bovenbedoelde categorie van venters toezicht te houden en verzoek U Uw controleurs eveneens van bovengenoemde klachten in kennis te stellen.

vM [getypt]

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,
(get.) J.L. Thak

wt [handgeschreven] * Onderwerp: Illegale handel in oude materialen en afvalstoffen (schroot en recycling).
* Kern van de klacht: Er is een conflict tussen verschillende groepen straathandelaren. Erkende opkopers van tweedehands meubels en kleding treden buiten hun boekje door ook schroot en afvalstoffen op te kopen. Bovendien blijken veel van deze handelaren helemaal geen vergunning te hebben voor deze specifieke handel.
* Handhaving: Slechts vier personen in de betreffende regio hebben een officiële vergunning voor deze handel. De wethouder zet ambtenaren van de 'Ventverordening' in om strenger te controleren en vraagt het Rijksbureau om hun eigen controleurs ook te instrueren.
* Contextuele details: De term "get." (getekend) duidt aan dat dit een afschrift of doorslag is van de oorspronkelijke brief. De afkorting "Marktw." in de marge verwijst waarschijnlijk naar de afdeling Marktwezen. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een enorme schaarste aan grondstoffen.

1. Rijksbureaus: Om de schaarste te beheersen, stelde de bezetter (en de onderworpen Nederlandse bureaucratie) diverse "Rijksbureaus" in. Het Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen was verantwoordelijk voor het strikt reguleren van de inzameling en distributie van recyclebare materialen zoals metaal, textiel en papier, die essentieel waren voor de (Duitse) oorlogseconomie.
2. Economische delicten: Omdat grondstoffen geld waard waren op de zwarte markt, was "wildplukken" of ongeautoriseerde handel een groot probleem voor de autoriteiten. Het omzeilen van de officiële distributiekanalen werd streng gestraft.
3. Lokale controle: De brief illustreert hoe de lokale overheid (de wethouder) via de Ventverordening (regels voor straathandel) probeerde grip te houden op de economische orde in de stad, in nauwe samenwerking met landelijke controle-organen.