Handgeschreven brief (verzoekschrift) 16 maart 1942 Een marktkoopman (naam niet expliciet vermeld in deze brief) De Weled. Heer Directeur van het Marktwezen Nº 103 / A/1 M. 1942 18/3
Amsterdam 16/3/42

Aan den Weled. Heer
Directeur van het Marktwezen

Ondergetekende heeft vergunning
voor het bezetten van een stand-
plaats aan de Gaaspstraat.
Voordien had ik een standplaats
aan de Ten Katestraat. Nu kreeg
ik ieder jaar vrijstelling van
het bezetten dier plaats (met
doorbetaling echter van het ver-
schuldigde marktgeld) daar ik
dan enige weken werkzaam
ben in een Paasbroodbakkerij.
Nu verzoek ik Ued. beleefd dit
jaar wederom van bezetting der
standplaats te worden vrijgesteld.
(met doorbetaling van het markt-
geld.
Ued. beleefd bij voorbaat dankend,
verblijf ik beleefd, De brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse marktkoopman aan de directeur van het Marktwezen. De schrijver heeft momenteel een standplaats in de Gaaspstraat (voorheen Ten Katestraat). Hij verzoekt om een tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht van zijn kraam. De reden hiervoor is dat hij, zoals elk jaar rond deze tijd, enkele weken in een paasbroodbakkerij gaat werken.

Opvallend is dat de schrijver expliciet aanbiedt om het marktgeld door te blijven betalen. Dit was een gebruikelijke constructie om de rechten op een felbegeerde vaste standplaats te behouden terwijl men tijdelijk ander werk deed. Zonder deze afspraak en toestemming zou hij zijn standplaats definitief kunnen verliezen als hij niet kwam opdagen. De brief is gedateerd op 16 maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de brief een puur administratieve en civiele toon heeft, is de locatie (Gaaspstraat/Ten Katestraat) van belang. De Gaaspstraat ligt in de Rivierenbuurt, een wijk die in 1942 zwaar getroffen werd door de anti-Joodse maatregelen; veel marktkooplieden in Amsterdam waren Joods.

In deze periode was de schaarste groot en de distributie van voedsel strikt gereguleerd. Werken in een bakkerij (zeker voor de seizoensgebonden productie van paasbrood) was essentieel werk. De bureaucratie van de gemeente Amsterdam, waaronder het Marktwezen, bleef gedurende de bezetting functioneren volgens de vastgestelde regels en procedures, zoals blijkt uit de formele archivering en de verwijzing naar eerdere jaren. Gemeente Amsterdam Marktwezen