Getypte brief (doorslag of archiefkopie) op officieel briefpapier (zonder voorgedrukt briefhoofd). 14 april 1942. Mw. de Wed. M. Zwalf-Morpurgo, Nieuwe Kerkstraat 90 I, Amsterdam-Centrum (Wijk 10). HG.
103/26/2 M.

[Handgeschreven:] Extra

14 April 1942.

Mw.de Wed.M.Zwalf-Morpurgo,
Nieuwe Kerkstraat 90 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Maart jl.
verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw
plaats op de markt(en) Gaaspstraat
te laten bystaan - niet vervangen - door A.Jas, geboren 2 Novem-
ber 1907.

De Directeur, In deze brief verleent een ongenoemde "Directeur" (waarschijnlijk van de Afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam) toestemming aan mevrouw M. Zwalf-Morpurgo om zich op haar marktplaats bij te laten staan. De marktplaats bevond zich aan de Gaaspstraat. De persoon die haar mag bijstaan is A. Jas, geboren op 2 november 1907.

Er is sprake van toestemming "tot wederopzegging", wat betekent dat de toestemming op elk moment weer ingetrokken kan worden. De opmerking "- niet vervangen -" duidt erop dat A. Jas als extra hulp wordt toegevoegd en niet in de plaats komt van een eerdere assistent.

De spelling in de brief is kenmerkend voor die tijd in officiële documenten (bijv. "hierby" en "bystaan" met een 'y' in plaats van 'ij'). Dit document stamt uit april 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De context is van groot historisch belang:

1. Vervolging: De achternamen Zwalf en Morpurgo zijn typisch Joods-Nederlandse namen. De Nieuwe Kerkstraat lag midden in de oude Joodse buurt van Amsterdam.
2. Joodse Markten: In 1941 werden door de bezetter beperkingen opgelegd aan Joodse marktkooplieden. Zij mochten niet langer op de reguliere markten staan. Vanaf eind 1941 werden er in Amsterdam specifieke "Joodse markten" ingesteld. De markt aan de Gaaspstraat was een van deze markten (naast de Transvaalstraat en het Waterlooplein). Joodse handelaren mochten alleen op deze locaties staan en mochten enkel Joods personeel hebben.
3. Bureaucratie: De brief toont de verregaande bureaucratische controle op het dagelijks leven en de broodwinning van Joodse burgers tijdens de bezetting. Zelfs voor eenvoudige hulp bij een marktkraam was officiële schriftelijke toestemming nodig.
4. Lotgevallen: Archiefonderzoek (zoals op het Joods Monument) wijst uit dat veel bewoners van de Nieuwe Kerkstraat en marktkooplieden uit die periode de Holocaust niet hebben overleefd. Dit document is een tastbaar bewijs van hun pogingen om onder extreem moeilijke omstandigheden hun werkzaamheden voort te zetten kort voordat de grootschalige deportaties begonnen (zomer 1942). A. Jas M. Zwalf Gemeente Amsterdam Marktwezen