Archiefdocument
Origineel
17 april 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, 's-Gravenhage. "Aan de veilingen". (Noot: handgeschreven toevoegingen zijn tussen [vierkante haken] geplaatst.)
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE
BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V. ['S-GRAVENHAGE] [Nº 105/32/1] [M. 1942 20/4]
POSTREKENING No. 224314 [H. Brouwer] [Th Seegbrugh]
DIRECTIE. AAN DE VEILINGEN.
Dict.: FA. - Typ.: CV.- [V]
No. 160/'42.
Rb.V:V.O. 's-Gravenhage, 17 April 1942.
[Gezien (onleesbaar) / paraaf]
Hierdoor deelen wij U mede, dat de prijzen voor export naar Duitschland als volgt zijn vastgesteld met ingang van Dinsdag 21 April 1942.
| Product | Eenheid | Prijs (f.) |
|---|---|---|
| ROODE KOOL. | per 100 kg. | f. 9.80 |
| SAVOYEKOOL (GEEL). | " 100 " | " 9.10 |
| WITTE KOOL. | " 100 " | " 7.00 |
| WITTE UIEN A. (boven 25 mm. ø) | " 100 " | " 7.40 |
| GLASKOOLRABI. | ||
| I boven 7 cm. ø | " 100 st. | " 10.50 |
| II van 4-7 cm. ø | " 100 " | " 8.40 |
| III " 2-4 cm. ø | " 100 " | " 5.60 |
| PEEN ZONDER LOF (ROODE). | ||
| II 51 - 200 gram, ongewasschen | " 100 kg. | " 6.20 |
| SCHORSENEEREN. | ||
| Sorteering I tot 20 st. per kg. | " 100 " | " 19.00 |
| " II " 45 " " " | " 100 " | " 12.00 |
| RAAPSTELEN. | " 100 " | " 28.00 |
| KROPSLA. | ||
| I minstens 13 kg. per 100 st. | " 100 st. | " 10.50 |
| II van 11-13 " " 100 " | " 100 " | " 9.00 |
| III " 9-11 " " 100 " | " 100 " | " 5.30 |
| KASKOMKOMMERS. | ||
| Sort. I vanaf 46 kg. per 100 st. | " 100 " | " 36.00 |
| " II van 38-46 " " 100 " | " 100 " | " 27.00 |
| " III " 30-38 " " 100 " | " 100 " | " 18.00 |
| GLASSPINAZIE. | " 100 kg. | " 27.00 |
| RADIJS. | " 100 bos | " 4.40 |
| VELDSLA. | " 100 kg. | " 35.00 |
| PREI. (boven 10 mm. ø) | " 100 " | " 10.00 |
| KNOLSELDERIJ ZONDER LOF. | ||
| (boven 10 cm. ø) | " 100 " | " 14.00 |
| (van 8-10 cm. ø) | " 100 " | " 13.00 |
De bovenvermelde prijzen gelden tevens als maximumprijzen voor het binnenland.
Voor de afwijkende kwaliteit bedraagt de maximumprijs 80% van den voor het goedgekeurde product vastgestelden prijs.
De maximumprijzen gelden zoowel voor de door telers als door handelaren of anderszins aangevoerde producten.
z.o.z.
Ⓐ 18826 - '40 * Documenttype: Een officiële prijslijst/circulaire.
* Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands met de toen geldende spelling (bijv. "deelen", "Duitschland", "den").
* Inhoudelijke kern: De brief dicteert de prijzen die veilingen moeten hanteren voor de export van groenten naar Duitsland. Cruciaal is de bepaling dat deze prijzen direct fungeren als maximumprijzen voor de Nederlandse binnenlandse markt. Er wordt strikt onderscheid gemaakt in kwaliteitsklassen op basis van grootte (diameter in mm/cm) en gewicht.
* Annotaties: De handgeschreven toevoegingen ("M. 1942 20/4", namen en parafen) wijzen op de administratieve verwerking door de ontvangende partij (waarschijnlijk een specifieke veiling). Het stempel "Gezien" met paraaf bevestigt dat de directie of een toezichthouder van het document kennis heeft genomen. * Historische context: Dit document stamt uit april 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Economische context: De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een orgaan dat door de bezetter werd gebruikt (onderdeel van de landbouworganisatie) om de voedselvoorziening en prijzen volledig te beheersen.
* Betekenis: Het document illustreert de economische exploitatie van Nederland door Nazi-Duitsland. Een groot deel van de Nederlandse oogst werd gedwongen geëxporteerd ("Ausfuhr") naar Duitsland om de Duitse bevolking en legers te voeden. Door exportprijzen gelijk te stellen aan binnenlandse maximumprijzen, hield de bezetter de prijzen laag en controleerde hij de distributie, wat vaak leidde tot tekorten voor de Nederlandse bevolking zelf. De precieze specificaties (bijv. de dikte van uien of het gewicht van komkommers) tonen de vergaande bureaucratische controle op de agrarische sector. H. Brouwer