Dienstbrief / Circulaire 24 november 1942 Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (Handelsafdeeling), 's-Gravenhage De Burgemeester (in dit geval van Amsterdam, gezien het stempel) [Stempel linksboven:] № 903 L.M. 1942 25/11
[Briefhoofd:]
N E D E R L A N D S C H E G R O E N T E N - E N F R U I T C E N T R A L E
's-Gravenhage "Handelsafdeeling" Surinamestraat 18

T/HW no. 51 's-Gravenhage, 24 November 1942

[Stempel/Aantekening:] Luv № 105/129/2 M. 1942 28/11
Aan den geadresseerden Burgemeester
[Paraaf onleesbaar]

Betreffende wekelijksche opgave voorraad stapelgroenten
---------------------------------------------------

Het is onze bedoeling U één dezer dagen een aantal formulieren te zenden, waarop U ons wekelijks een opgave doet toekomen van de door ons ter vorming van een reservevoorraad gezonden stapelgroenten. Deze opgave heeft ten doel ons een inzicht te geven in de op ieder moment aanwezige voorraden, opdat wij aan de hand van deze gegevens onze maatregelen kunnen nemen.

In afwachting van bedoelde formulieren gelieve U ons per omgaande een tot 21 November j.l. bijgewerkte opgave te doen verstrekken van alle tot dien datum opgeslagen stapelgroenten, voorzoover deze door ons gezonden zijn.

Deze opgave dient gespecificeerd te worden naar groentesoort en naar de diverse ontvangen partijen met vermelding van het wagonnummer of den naam van het schip.

De eerstvolgende wekelijksche verantwoording dient aan te vangen met de hoeveelheden van de thans gevraagde opgave.

In verband met het bovenstaande zullen wij U de toegezegde formulieren één dezer dagen zonder nadere kennisgeving doen toekomen.

Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale
"Handelsafdeeling"

[Handtekening]

Rb.V.V.O.

[Stempel linksonder:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, Pad- en Zweminrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen ter verdere behandeling.
[Paraaf: ling.]
A'dam, 25 November 1942.

[Handgeschreven tekst rechtsonder in rode inkt:]
Gemeente koopt niet van G. + F. Centrale.
Wel doet dat te Amsterdam de „combinatie” volgens overeenkomst met de gemeente.
De „combinatie” doet geregeld opgaven aan G. + F. C. Handelsafdeling.
[Datumstempel:] 25 NOV. 1942
[Handgeschreven:] 3-2-43 Deze brief is een administratief bevel van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (GFC) aan lokale besturen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De GFC eist een nauwkeurige wekelijkse rapportage van de voorraden "stapelgroenten" (zoals aardappelen, kool en wortelen) die door de Centrale zijn geleverd voor het aanleggen van noodvoorraden.

De brief illustreert de verregaande centrale controle op de voedselvoorziening. De eis om wagonnummers en scheepsnamen te vermelden toont aan hoe gedetailleerd de controle op de logistieke keten was.

Interessant is de handgeschreven kanttekening van de Amsterdamse ambtenaar. Hieruit blijkt dat de gemeente Amsterdam een afwijkende regeling had waarbij een "combinatie" van handelaren als tussenpersoon fungeerde, waardoor de gemeente zelf de gevraagde opgaven niet rechtstreeks aan de GFC hoefde te leveren. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd de economie strak gereguleerd via een systeem van distributie en centrale organen. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een dergelijk orgaan, opgericht om de productie en handel in groenten en fruit te beheersen.

Het genoemde "Rb.V.V.O." staat voor het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Dit bureau was verantwoordelijk voor het beheer van de voedselvoorraden om hongersnood te voorkomen en de Duitse bezetter te bevoorraden. In november 1942 was de schaarste al merkbaar en was het aanleggen van reservevoorraden voor de wintermaanden cruciaal voor de overleving van de stedelijke bevolking. De administratieve druk op gemeenten om elke kilo voedsel te verantwoorden was in deze periode enorm hoog. C. Handelsafdeling F. Centrale Gemeente Amsterdam Marktwezen Rijksbureau