Dienstbrief / Circulaire op officieel briefpapier. 12 april 1943. De Directeur der Stadsdrukkerij (ondertekend, mogelijk J. de Leeuw). [Briefhoofd linksboven]
STADSDRUKKERIJ
Voorm. Stadstimmertuin 4—6
Amsterdam C.

[Kenmerk links]
No. I/21/I M. 1943 $^{13}/_4$

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven]
m.i. Div
K Müller
[Rond archiefstempel]

[Datumregel rechts]
AMSTERDAM, 12 April 1943.

[Inhoud]
Onlangs hebben de ambtenaren van het Stadhuis in kleine groepen de Stadsdrukkerij bezocht. Deze excursies, die door de bezoekers zeer gewaardeerd werden, zijn door mij in de Raadszaal van het Stadhuis ingeleid met een lezing over de geschiedenis en de typografie der Stadsdrukkerij.

Het is mij gebleken, dat ook bij ambtenaren van andere diensten en bedrijven interesse bestaat voor een nadere kennismaking met de Stadsdrukkerij. De gelegenheid daartoe kan moeilijk voor alle ambte-naren der gemeente worden opengesteld, doch aan een beperkt aantal zal ik die gaarne bieden. Dat geldt dan voornamelijk de ambtenaren die door hun werk geregeld met de Stadsdrukkerij in relatie komen of hen die door het ontwerpen of opstellen van modellen voor drukwerk nut zouden kunnen hebben van een nadere kennismaking met het bedrijf der Stadsdrukkerij.

Dat ik U als hoofd van dienst in de eerste plaats en ook Uw naaste medewerkers gaarne tot een bezoek aan mijn bedrijf de gelegenheid bied, spreekt vanzelf.

Ik heb derhalve het genoegen U hierbij uit te noodigen mij vóór 20 April 1943 te willen berichten of U daarvan gebruik wenscht te maken en mij de namen te willen opgeven der aan Uw dienst verbonden ambtenaren, die naar Uw meening voldoende met de Stadsdrukkerij of met haar werk in aanraking komen om profijt te kunnen trekken van een excursie naar mijn bedrijf en die U in de gelegenheid zoudt willen stellen aan een uitnoo-diging daartoe gevolg te geven. Na ontvangst van Uw opgave zal ik aan de betrokkenen een uitnoodiging doen toekomen tot een door mij op een der eerstvolgende Zaterdagochtenden ten 10.30 in de cantine der Stads-drukkerij te houden inleiding en een indeeling maken voor de zoo spoedig mogelijk daarna te houden excursies in groepen van 15 à 20 personen.

[Ondertekening]
De Directeur der Stadsdrukkerij,
[Handgeschreven handtekening: J. de Leeuw]

[Handgeschreven aantekening linksonder]
opgeven J. Müller
J.W.v. Runen (of: Trunen)

[Voetnoot/Adressering]
Aan
H.H. Hoofden van Diensten, Bedrijven en
Administratiën der Gemeente Amsterdam.

[Onderrand]
Stadsdrukkerij Amsterdam 8335-4-43-75

--- * Doel van de brief: De directeur van de Stadsdrukkerij nodigt hoofden van andere gemeentelijke afdelingen uit om personeel aan te melden voor een educatieve excursie. Het doel is om de samenwerking te verbeteren tussen de drukkerij en ambtenaren die drukwerkopdrachten voorbereiden.
* Doelgroep: Specifiek gericht op ambtenaren die professioneel profijt hebben bij kennis van typografie en drukwerkprocessen.
* Formaliteit: De brief is opgesteld in de toen gangbare formele en archaïsche ambtelijke taal (bijv. "U hierbij uit te noodigen", "zoudt willen stellen").
* Opmerkelijke details: De handgeschreven namen onderaan lijken de interne notitie van de ontvangende afdeling over wie voor de excursie moet worden aangemeld.

--- * Tijdsperiode: De brief is gedateerd op 12 april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Historische achtergrond: Ondanks de oorlogssituatie draaide de ambtelijke molen in Amsterdam door. De Stadsdrukkerij was een cruciaal onderdeel van het lokale bestuur voor het vervaardigen van officiële documenten, formulieren en bekendmakingen.
* Stadsdrukkerij Amsterdam: De drukkerij was destijds gevestigd aan de Voormalige Stadstimmertuin. Tijdens de oorlog was de drukkerij een complex instituut; zij moesten enerzijds orders van de bezetter uitvoeren, terwijl sommige werknemers in het geheim betrokken waren bij het vervalsen van persoonsbewijzen voor het verzet. De brief zelf toont echter een volkomen genormaliseerd beeld van de dagelijkse ambtelijke praktijk in oorlogstijd. H.H. Hoofden J. de Leeuw Gemeente Amsterdam Stadhuis