J. de Leeuw

Handgeschreven brief op briefpapier.

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in formeel, enigszins archaïsch Nederlands ("Ued" voor Uw Edelheid, "ondergeteekende"). De schrijver hanteert een beleefde maar dringende toon. Opvallend is de verzuchting over de sociale rechtvaardigheid: hij werkt hard maar houdt onderaan de streep minder over dan iemand die "in de steun" zit. * **Inhoud:** J. de Leeuw reageert op een schrijven van het Marktwezen, vermoedelijk een aanzegging dat hij zijn marktplaatsen op de Westerstraat en de Lindengracht dreigt te verliezen vanwege een betalingsachterstand van 6 gulden. * **Financiële situatie:** De schrijver geeft inzicht in zijn karige inkomen: 15 gulden bruto per week, waar 3 gulden aan onkosten vanaf gaan. De resterende 12 gulden is volgens hem minder dan een werkloosheidsuitkering uit die tijd. * **Verzoek:** Hij vraagt om een persoonlijk onderhoud op 14 februari 1940 om een betalingsregeling te treffen en zo zijn staanplaatsen te behouden.

Administratief bijblad / dossierkaart (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratieve bijlage behorende bij een dossier met kenmerk '28/17/1'. De kern van de notities betreft een schuldvraagstuk van een persoon genaamd J. de Leeuw. In de loop van tien dagen in februari 1940 wordt er een regeling getroffen voor de afbetaling van een geldschuld, waarbij uitstel van betaling is verleend op 16 februari. Advocaat Th. Wolff is bij de zaak betrokken. Het proces wordt afgesloten op 24 februari 1940 met de notitie 'opb' (opbergen/gearchiveerd).

Ambtsverslag / Rapportage van een controleur

Het document is een formeel verslag van een controleur (J.J.M. Bekkering) gericht aan zijn inspecteur. Het rapport beschrijft een incident op 22 december 1939 in Amsterdam-Zuid. De controleur trof daar de heer J. de Leeuw aan, een venter die enkel een vergunning had voor Amsterdam-West. Wanneer de controleur hem aanspreekt, reageert De Leeuw brutaal en dreigend. Hij verwijst naar een eerdere boete van vijf gulden ("je wordt bedankt hoor") en suggereert dat de controleur beter "conducteur had kunnen blijven" (mogelijk een verwijzing naar een vorig beroep). De dreiging "dat ik jou eens in het burger [als burger/niet in uniform] kon ontmoeten" wordt door de controleur serieus genomen. De tekst bevat diverse administratieve kenmerken: * **Stempels:** "M. 1940" wijst waarschijnlijk op de registratie in het jaar 1940. * **Margenotities:** Er zijn data genoteerd voor het oproepen van de betrokkene voor een gesprek. * **Afhandeling:** Bovenaan staat genoteerd dat de man "ernstig onderhouden" (streng toegesproken) is en waarschijnlijk geen last meer zal veroorzaken.

Administratief registerblad of presentielijst.

* **Handschrift:** Net cursorief handschrift, typisch voor de midden-20e eeuw. Er is gebruik gemaakt van verschillende kleuren inkt (blauwzwart voor de namen en basistellingen, rood voor bepaalde volgnummers en omcirkelde getallen). * **Structuur:** De pagina is strak georganiseerd in een tabelvorm. De koptekst bevat afkortingen zoals "Uitbet." (mogelijk Uitbetaling), "W.", "bl.", "Kr.", "Haarlem", etc., wat duidt op een administratief proces waarbij verschillende locaties of statussen werden bijgehouden. * **Opvallende details:** * De namen in de lijst (zoals Kloots, de Leeuw, Lopes-Dias) zijn veelvoorkomende Nederlands-Joodse familienamen. * Er zijn twee kolommen met kruisjes: één met blauwe "X"-tekens en één met rode nummers die lijken te corresponderen met een andere index of volgorde. * Sommige namen zijn gemarkeerd met een rode "X" door de velden rechts, wat vaak een afhandeling of wijziging in status betekent. * De letters 'A' en 'N' in de statuskolom zouden kunnen staan voor 'Aanwezig'/'Niet aanwezig' of een soortgelijke tweedeling.

Ambtelijke notitie / Besluit.

* **Inhoud:** Het document betreft een ambtelijk akkoord op een verzoek van marktkoopman J. de Leeuw. Hij vraagt toestemming om zich op zijn vaste standplaats op de markt aan het Maasplein te laten bijstaan door G. Ritmeester (geboren in 1912). De ambtenaar (De Haes) stelt vast dat er geen bezwaar is, mits het gaat om *assistentie* en niet om volledige *vervanging*. De toestemming wordt verleend "tot wederopzegging". * **Schrift en opmaak:** Het is geschreven in een duidelijk lopend handschrift. Opvallend is het gebruik van liggende streepjes rondom "niet vervangen" om de voorwaarde te benadrukken. Het woord "modelbriefje" onderaan duidt erop dat deze tekst diende als concept voor een officiële correspondentie of dat de afhandeling gestandaardiseerd was. * **Administratieve sporen:** Het nummer "90/2/2 17" in rood potlood is een archief- of dossierkenmerk. De paraaf "HS" met de datum 31/1/41 wijst op een definitieve administratieve verwerking of controle enkele dagen na de initiële ondertekening door De Haes.

Officiële brief (doorslag/archiefexemplaar)

Dit document is een administratieve kennisgeving aan een marktkoopman, de heer J. de Leeuw. De kern van de brief is de formele toestemming die wordt verleend voor het hebben van een assistent op een marktstandplaats. Opvallende elementen: * **De assistent:** De heer I. Ritmeester (geboren in 1912) mag De Leeuw bijstaan. De toevoeging "niet vervangen" is cruciaal: de vergunninghouder (De Leeuw) moet zelf aanwezig blijven; de assistent mag de kraam niet zelfstandig exploiteren. * **Locatie:** De standplaats bevindt zich op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. * **Administratie:** De handgeschreven teksten bovenin duiden op de interne verwerking door de gemeente. "Verzonden 31/1" bevestigt dat de brief op de dag van dagtekening de deur uit is gegaan.

Administratieve notitie/correspondentie betreffende marktvergunningen.

Dit document is een intern ambtelijk schrijven van de marktinspectie in Amsterdam. Het behandelt de personele bezetting van een marktkraam op het Maasplein. De kern van de zaak is een verandering in assistentie: 1. **J. de Leeuw-Walvisch** heeft een vaste staanplaats (nr. 94) op de markt aan het Maasplein. 2. Zij werd voorheen geassisteerd door haar vader, **J. Walvisch**. 3. J. Walvisch heeft echter de vrijgekomen plaats van **A. Elzas** overgenomen (die in februari 1941 de plaats opzegde), waardoor hij nu zelf een zelfstandige staanplaats heeft. 4. Hierdoor vraagt Mw. De Leeuw-Walvisch toestemming om een nieuwe assistent aan te stellen: **Frieda Ritmeester** (geboren op 7 juli 1912). 5. De verschillende ambtenaren (waaronder Hv Dyksma en 'de Heer') geven een positief advies en accorderen het verzoek, mits het gaat om assistentie en niet om volledige vervanging.

Dienstbrief / Circulaire op officieel briefpapier.

* **Doel van de brief:** De directeur van de Stadsdrukkerij nodigt hoofden van andere gemeentelijke afdelingen uit om personeel aan te melden voor een educatieve excursie. Het doel is om de samenwerking te verbeteren tussen de drukkerij en ambtenaren die drukwerkopdrachten voorbereiden. * **Doelgroep:** Specifiek gericht op ambtenaren die professioneel profijt hebben bij kennis van typografie en drukwerkprocessen. * **Formaliteit:** De brief is opgesteld in de toen gangbare formele en archaïsche ambtelijke taal (bijv. "U hierbij uit te noodigen", "zoudt willen stellen"). * **Opmerkelijke details:** De handgeschreven namen onderaan lijken de interne notitie van de ontvangende afdeling over wie voor de excursie moet worden aangemeld. ---

Document

Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.

Document

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor het lokaliseren van personen. De afkortingen 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I, II, III) duiden de verdieping aan. De term 'inw.' bij Jodenbreestraat 16 betekent 'inwonend'. * **Geografie:** De adressen zijn nagenoeg allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Transvaalbuurt (bijv. Retiefstraat, Krugerplein, Tugelaweg), de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Joden Houttuinen). * **Genealogie:** Er vallen verschillende familiegroepen op, zoals de familie Rocher, Waterman, Wurms en de Leeuw. In veel gevallen gaat het om gezinsleden die op verschillende adressen stonden ingeschreven of apart werden geregistreerd.

# TRANSCRIPTIE Tegen inwilliging van het verzoek van J. de Leeuw, om zich tot wederopzegging op zijn plaats op de markt Maasplein te mogen laten assisteeren — niet ver- vangen — door G. Ritmeester, geb. 7 Juli 1912, bestaat m.i. geen bezwaar 90/2/2 **17** [in rood] 31/1/41 HS 29-1-41 de Haes modelbriefje D

# TRANSCRIPTIE DV. *extra* 53/96/2 M. 7 December 1939. Oproeping. den Heer I. de Leeuw, St. Antoniesbreestraat 67 I, <u>Amsterdam-C.</u> Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE DV. *extra* 53/96/2 M. 7 December 1939. Oproeping. den Heer I. de Leeuw, St. Antoniesbreestraat 67 I, Amsterdam-C. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handschrift in blauwe inkt, rechtsboven:] M. de Leeuw [Handschrift in blauwe inkt, midden boven:] Verzonden [onleesbare paraaf] [Getypt rechtsboven:] HG. den Heer J.H.Roye, 2e Lindendwarsstraat 5, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 28/42/2 M. 15 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 September jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes toestemming Uw plaat...

# TRANSCRIPTIE DV. 53/96/2 M. Verzonden 11/12 -39. 7 December 1939. Oproeping. den Heer I. de Leeuw, St. Antoniesbreestraat 67 I, Amsterdam-C. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen bi...