Getypte brief op officieel papier. 24 december 1943. Bureau voor Organisatie en Efficiency, Amsterdam (ondertekend door de Bedrijfseconomisch Adviseur). Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. No. 1/59/1 ... 1943 27/h

Vertrouwelijk Bureau voor Organisatie en Efficiency

Amsterdam, 24 Dec.1943

Onderwerp: Gem. Materialenbureau.

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam

In het begin van dit jaar heb ik ingevolge opdracht van den Burgemeester een rapport uitgebracht omtrent de werkzaamheden van het Gem. Materialenbureau en over de vraag, of dit Bureau nog reden van bestaan had.
Mijn conclusie was, in het kort gezegd, dat de gecentraliseerde kennis der vele en vaak gecompliceerde bepalingen, het gecentraliseerde contact met Rijksinstanties e. dgl. en de mogelijkheid van uniforme voorlichting en toepassing der voorschriften zoodanige voordeelen voor de Gemeente inhouden, dat het Gem. Materialenbureau voorshands niet gemist kan worden. Ook de centrale beschikking over de bij de diensten en bedrijven aanwezige voorraden, resp. blokkeering daarvan, leek mij onder de gegeven omstandigheden noodig.
Wel was de omvang van de taak m.i. niet zeer belangrijk, terwijl ik mij over de wijze, waarop zij in de praktijk werd behartigd in eerste instantie geen oordeel meende te moeten vormen en dit ook niet kon doen zonder met de directies van diensten en bedrijven in contact te treden. Daartoe bestond echter nog niet voldoende aanleiding.
Thans bereikt mij echter opnieuw de opdracht, na te gaan, of in de huidige omstandigheden het Gem. Materialenbureau kan worden opgeheven of belangrijk ingekrompen.
Aangezien ten aanzien van de principieele taak van het Gem. Materialenbureau geen nieuwe zienswijze valt te geven, ik inmiddels echter over de wijze, waarop het Gem. Materialenbureau in de praktijk werkt, verschillende bezwaren heb vernomen (o.a. dat goede materialen noodeloos geblokkeerd blijven), is het thans noodzakelijk de meening van de hoofden van verschillende diensten en bedrijven over de werking van en de behoefte aan het G.M.B. in de thans geldende en te verwachten omstandigheden te vragen.
Met toestemming van den Burgemeester heb ik daarom de eer Uw medewerking hierbij in te roepen. Gaarne zal ik, zoo mogelijk voor 15 Januari 1944, Uw meening over dit onderwerp vernemen, waarbij uiteraard ook de mededeeling van ter zake geldende gezichtspunten, die niet onder de bovenstaande formuleering vallen, doch die U van belang acht, op prijs zal worden gesteld.
Voor Uw inlichtingen betuig ik U bij voorbaat dank.

No. 492
[Handtekening: Hessing]
Bedrijfseconomisch Adviseur. * Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds geldende spelling (zoals "zoodanige", "noodeloos", "principieele"). De toon is zakelijk en beleefd ("de eer Uw medewerking hierbij in te roepen").
* Kernboodschap: De bedrijfseconomisch adviseur onderzoekt in opdracht van de burgemeester of het Gemeentelijk Materialenbureau (GMB) kan worden opgeheven of ingekrompen. Hoewel een eerder onderzoek uitwees dat het bureau noodzakelijk was voor centrale coördinatie, zijn er nu klachten dat materialen onnodig worden vastgehouden ("geblokkeerd").
* Administratieve sporen: Er zijn handgeschreven aantekeningen en parafen in de marge (o.a. de naam "M. Jonker" en de datum "3-1-44"), wat duidt op de verwerking van de brief door de ontvangende dienst aan het begin van het nieuwe jaar. * Historische periode: De brief is geschreven in december 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste: De context van "blokkeering van voorraden" en "Rijksinstanties" wijst op de extreme schaarste aan grondstoffen en materialen tijdens de oorlogsjaren. Alles was op de bon of onder strikt beheer om de (oorlogs)economie draaiende te houden.
* Gemeentelijk apparaat: Ondanks de bezetting blef het ambtelijk apparaat van de gemeente Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de locatie van de Centrale Markthallen) functioneren. Efficiëntieonderzoeken waren nodig om met de beperkte middelen en mankracht de stad draaiende te houden. Het GMB fungeerde hierbij als een soort centrale voorraadbeheerder voor alle gemeentelijke diensten.