Officiële brief/correspondentie van de Duitse bezettingsautoriteiten. 28 april 1943. Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (namens de Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete), ondertekend door A. Combault (Wirtschaftsreferent). Directeur van de Centrale Markthal, Amsterdam. [Briefhoofd met logo van de Rijksadelaar en swastika]
DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE
DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM
Ref. Wi.

[Rechtsboven:]
AMSTERDAM, den 28. April 1943.
[Handgeschreven in blauw potlood:] m.i.v. Dir.
[Handgeschreven in blauw potlood, onderstreept:] Spoed

[Stempel midden links:]
No. 29/14/1 M. 1943

[Adres:]
An den
Herrn Direktor der Centrale Markthal
A m s t e r d a m

[Inhoud:]
Ich habe erfahren, dass der jüdische Gemüsehändler
Leo N e u m a n n, Amsterdam, Scheldestraat 133 in den letzten
Tagen ca. 30 Kisten verwelkten Spinat der Stadtreinigung über-
geben hat. Solche Zustände sind unduldbar. Ich bitte, sofort
zu überprüfen, ob die Gemüsezuteilung für die Juden zu gross
ist und erwarte jedenfalls in dieser Sache umgehend Ihre
Stellungnahme.

[Afsluiting:]
Im Auftrag
[Handtekening: A Combault]
(A.Combault)
Wirtschaftsreferent

[Handgeschreven aantekeningen onderaan links:]
dr. Neer
heeft over m.a. v. Maandagmorgen
9 uur?

[Onderaan rechts handgeschreven initialen:] UC * Toon en taal: Het document is geschreven in een gebiedende, ambtelijke stijl die typerend is voor de Duitse bezettingsmacht. De term "unduldbar" (onduldbaar) duidt op een sterke afkeuring en een ideologische geladenheid.
* Inhoudelijke kern: De aanleiding is een melding dat de Joodse groentehandelaar Leo Neumann 30 kisten verlepte spinazie aan de stadsreiniging heeft meegegeven. Dit relatief kleine logistieke incident (het bederven van verswaar) wordt door de Wirtschaftsreferent onmiddellijk geëscaleerd naar een collectieve beschuldiging.
* Repressief karakter: De brief vraagt niet om een onderzoek naar de specifieke handelaar, maar suggereert direct dat de groentetoewijzing voor de gehele Joodse bevolking ("für die Juden") mogelijk te groot is. Dit illustreert hoe de bezetter elke gelegenheid aangreep om de levensomstandigheden van Joden verder te verslechteren door uithongering en rantsoenverlaging te legitimeren.
* Surveillance: De vermelding van het exacte adres van Leo Neumann (Scheldestraat 133) toont aan hoe nauwlettend Joodse ondernemers en bewoners in die periode werden geobserveerd, zowel door de autoriteiten als mogelijk door informanten. * Historische periode: April 1943 was een kritieke fase in de Holocaust in Nederland. De grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de vernietigingskampen waren in volle gang. De bewegingsvrijheid en toegang tot basisbehoeften voor de resterende Joden waren extreem beperkt.
* De Afzender: A. Combault werkte als Wirtschaftsreferent onder Hans Böhmcker, de 'Beauftragte' van Seyss-Inquart voor Amsterdam. Combault was direct betrokken bij de economische uitsluiting en 'arisering' van Joodse bezittingen en bedrijven.
* Centrale Markthal: Dit was het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. De directeur hiervan viel onder de directe controle van de Duitse bezettingsmacht voor wat betreft de distributie van schaarse goederen.
* Leo Neumann: In de archieven van de Joodse Raad en de kaartsystemen van de oorlog is terug te vinden dat veel Joodse handelaren in deze periode hun bedrijf al hadden moeten overdragen of alleen nog onder toezicht mochten werken voor de Joodse gemeenschap. De Scheldestraat lag in de Rivierenbuurt, een wijk waar op dat moment nog veel Joden woonden (voordat deze tot Judenviertel werd verklaard of ontruimd).