Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening. 14 augustus 1943. H. Steenbeek, Bedrijfschef. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam (oorspronkelijk geadresseerd aan den Heer Sieburgh, maar dit is doorgehaald). [Linksboven, handgeschreven:]
2 C / 46 / 5 M. 1943
[Rechtsboven, handgeschreven over een doorgehaalde getypte tekst:]
~~den Heer Sieburgh.~~
Den heer Directeur van het Marktwezen
Alhier.
[Hoofdtekst:]
De heer de Geus gaf, daarna^ar^ door den heer Sixma gevraagd, aan dezen en ondergeteekende in tegenwoordigheid van den heer Barends, de volgende lezing van de doppersuitgifte op 18 Juli 1943.
"Wanneer zooals thans met de doppers het geval was de toestand waarin de groente verkeert een laten staan tot des Maandags met het oog op voedselverlies niet raadzaam is, beslis ik dat deze op Zondag mag worden afgegeven. Evenwel worden in overleg met den heer Barends dergelijke partijen aan die winkeliers uitgegeven waarvan wij de overtuiging hebben dat zij het toegewezene niet boven den vastgestelden prijs aan hun klanten verkoopen. Tevens dragen wij er zorg voor dat voor soortgelijke toewijzingen kleinhandelaren in de verschillende stadswijken beurtelings in aanmerking komen. In overleg met den heer Steenbeek is, teneinde het houden van markt op Zondag tegen te gaan, afgesproken telkens maar een paar winkeliers voor ontvangst van bovenbedoelde groente aan te wijzen, die dan door hem (Steenbeek) in de gelegenheid worden gesteld deze groente op Zondag van de Centrale Markt te rijden. Over het al of niet uitgeven van groente op de bon beslis ik als leider van het P.V.K."
Amsterdam 14 Augustus 1943.
De Bedrijfschef.
[Handtekening: H. Steenbeek]
(H. STEENBEEK). Dit document is een verslag van een verklaring afgelegd door "de heer de Geus" over een afwijking van de normale distributieregels tijdens de Duitse bezetting. Vanwege de bederfelijkheid van doperwten ("doppers") op zondag 18 juli 1943, werd besloten deze direct te distribueren in plaats van te wachten tot maandag, om voedselverspilling te voorkomen.
De tekst legt de nadruk op drie beheersmaatregelen:
1. Integriteit: Alleen winkeliers die zich aan de maximumprijzen houden, krijgen voorraad. Dit was cruciaal om zwarte handel tegen te gaan.
2. Eerlijkheid: Er wordt gewerkt met een roulatiesysteem tussen verschillende stadswijken.
3. Orde: Om te voorkomen dat er een illegale "zondagsmarkt" ontstaat, mogen slechts enkele aangewezen winkeliers de goederen ophalen bij de Centrale Markt.
De term P.V.K. staat vermoedelijk voor het Provinciaal Voedselcommissariaat, de instantie die tijdens de oorlog toezicht hield op de voedselvoorziening en distributie. Het document dateert uit de zomer van 1943, een periode van toenemende schaarste in bezet Nederland. De voedselvoorziening was strikt gereguleerd via een bonnensysteem. Ambtenaren van het Marktwezen en het Voedselcommissariaat stonden onder grote druk om enerzijds verspilling te voorkomen en anderzijds de strikte distributieregels van de bezetter en de Nederlandse crisisorganisatie te handhaven.
De "Centrale Markt" waarnaar wordt verwezen is de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De strikte toon over het "niet boven den vastgestelden prijs" verkopen illustreert de voortdurende strijd tegen de woekerprijzen op de zwarte markt, die destijds welig tierde. De handgeschreven wijziging van de geadresseerde suggereert dat dit document intern is doorgeleid naar de hoogste autoriteit binnen de gemeentelijke marktdienst.