Afschrift van een brief. 22 februari 1944 (onderaan aangevuld met een besluit van 28 februari 1944). M.H. Janse, Volkerakstraat 18 II Z., Amsterdam. A F S C H R I F T .

No.801 L.M. 1943 24/2'44

Den Heer Wethouder voor de
Voedselvoorziening.

Weled. Achtb. Heer,

Hedenmiddag Dinsdag 22 Februari kwam ik kwart over drie in de zaak van den heer Looyen om mijn toewijzing voor diabetici in ontvangst te nemen. Er was een controleur aanwezig, die echter juist op het punt stond te vertrekken, zoodat ik hem staande hield met de vraag of hij informeeren kwam naar de distributie op gepasseerde Vrijdag. Hij heeft toen mijn naam en adres in 'n bloc-nota geschreven, maar ik heb hem toegevoegd, dat hij, als hij tot vijf uur bleef, minstens 20 namen zou genoteerd hebben van menschen, die alleen prei gehad hadden. Mevrouw Mellegers, in mijn vorig schrijven reeds genoemd, Volkerakstraat 31 II, die + half vijf kwam, heeft geen controleur meer gezien. Volledigheidshalve bericht ik U, dat mevrouw Mellegers 1 pond spruitjes gehad heeft, terwijl mevr. de Wed. Eeerbeek, Marnixstraat 47 II op de Haarlemmerdijk 1½ pond spruitjes kreeg en de keus tusschen prei en uien. De heer Looyen heeft over uien niet gekikt.
Hoogachtend,

Uwd. Dw. dn.

w.g. M.H. Janse.
Amsterdam 22 Februari 1944. Volkerakstraat 18 II Z.

No.2c/77/5 M.1943

De Wethouder voor de Levensmiddelen
enz stelt deze in handen van den
Directeur van het Marktwezen om
advies.

Amsterdam, 28 Februari. * Inhoud: De brief is een melding/klacht van een burger (M.H. Janse) over de onregelmatige distributie van groenten (prei, spruitjes en uien) in Amsterdam. De schrijver is een diabeet die zijn speciale toewijzing kwam ophalen.
* Kernpunten:
* Er wordt geklaagd over ongelijke behandeling: op de ene locatie (Haarlemmerdijk) kregen mensen meer spruitjes en een keuze uit uien, terwijl bij winkelier Looyen mensen alleen prei kregen.
* De schrijver wijst op een gebrek aan effectieve controle; de controleur vertrok te vroeg (vóór het spitsuur van vijf uur) om de misstanden bij de distributie echt waar te nemen.
* De brief getuigt van de nauwgezette wijze waarop burgers in oorlogstijd hun rantsoenen vergeleken en misstanden rapporteerden aan de overheid.
* Ambtelijke verwerking: Onderaan is te zien dat de wethouder de klacht serieus nam en doorstuurde naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit document stamt uit februari 1944, de late fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselschaarste groot en was het distributiestelsel van vitaal belang.

Voor diabetici bestonden er speciale regelingen omdat zij een specifiek dieet nodig hadden dat vaak lastiger te verkrijgen was via de reguliere bonnen. De brief toont de spanningen aan de toonbank: winkeliers hadden niet altijd dezelfde voorraad, wat leidde tot gevoelens van onrechtvaardigheid bij de bevolking. Hoewel de beruchte 'Hongerwinter' pas later dat jaar zou beginnen (september 1944), was de logistiek van de voedselvoorziening in de grote steden zoals Amsterdam in februari 1944 al uiterst precair en aan strenge bureaucratische controle onderhevig. Looyen heeft (De heer) M.H. Janse Mellegers (Mevrouw) Z. Marktwezen