Dienstbrief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam. 4 december 1943. Marktwezen Amsterdam (Directie). Directeur van het Bedrijfsschap voor Groenten en Fruit, 's-Gravenhage. [Briefhoofd]
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West) Telefoon 85151
VD/SV

No.: 28/78/4 M.
Bijlagen: 1
Onderwerp:

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

Amsterdam, 4 December 1943.

Den Heer Directeur van het
Bedrijfsschap voor Groenten
en Fruit,

Laan Copes van Cattenburgh 62,

's-GRAVENHAGE.

[Brieftekst]
In bijlage dezes doe ik U een af-
schrift toekomen van een door een controleur
van mijn dienst opgemaakt rapport naar aan-
leiding van een klacht van Mevrouw M.Visser,
alhier, met verzoek hiervan de behandeling
te willen overnemen.

De Directeur,
[Handtekening]

[Handgeschreven kanttekeningen in blauwe inkt]
Bovenaan: [onleesbaar, mogelijk paraaf of naam]
Centraal:
uittreksel
uit rapport controleur
zenden
~~over mededeelen~~
~~voor de goede orde, dat~~
~~in het algemeen~~ kan worden vast-
gesteld, dat gezinskaarten
niet of onvoldoende worden
bijgehouden, hetgeen een
goede gang van zaken bemoeilijkt

[Drukkerij-kenmerk linksonder]
Model A.Z. 8a
Stadsdrukkerij Amsterdam
10531-5-43-2000-1030 Het document is een zakelijke correspondentie over de afhandeling van een burgerklacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de overdracht van een dossier (een inspectierapport) van de gemeentelijke marktmeester naar een landelijk bestuursorgaan (het Bedrijfsschap).

De handgeschreven notities zijn instructies voor een secretarieel medewerker. Hieruit blijkt dat men besloten heeft niet het volledige rapport te sturen, maar een uittreksel. De doorgehaalde zinnen tonen aan dat de schrijver zocht naar de juiste toon om een structureel probleem aan te stippen: de gebrekkige administratie van 'gezinskaarten' (distributiekaarten). De uiteindelijke formulering stelt dat dit verzuim de "goede gang van zaken bemoeilijkt", wat duidt op administratieve frictie binnen het distributiesysteem. In december 1943 was de voedselvoorziening in bezet Nederland strikt gereguleerd via een complex systeem van distributiebonnen en gezinskaarten. Het Marktwezen in Amsterdam (gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) speelde een cruciale rol in de controle op de aanvoer en prijzen van groenten en fruit.

Het feit dat een individuele klacht van een burger (Mevr. Visser) leidde tot een rapport van een controleur en correspondentie met een Bedrijfsschap in Den Haag, illustreert hoe rigide en bureaucratisch de voedselvoorziening georganiseerd was onder de Duitse bezetting. De gezinskaarten waarover in de kanttekening gesproken wordt, waren de basis voor het recht op voedsel; fraude of slordigheid hiermee werd door de autoriteiten als een ernstige belemmering van de distributie gezien.