Archief 745
Inventaris 745-397
Pagina 662
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Brief (pagina 3 van een langer schrijven).

Origineel

Brief (pagina 3 van een langer schrijven). bladzijde drie 3
en eet elke dag middag eten erbij 1 dag
kook ik voor 2 dagen. meestal kool
van 20 cent 2 kilo aardappelen voor twee
dagen. en dan moet ik bij menschen
bedelen om een aardappelen bon want
die kan ik niet extra koopen. en dan
maar water water nu want ik moet
boter en aardappelen aan den gaarkeuken
afstaan ik ben al zeer blij dat we een
paar weken geen vleeschbonnen af hebben
moeten staan gauw een lapje vleesch
van een ons. met een klein stukje boter
zoodat ik nu een paar zondagen lekkere
jus had. maar dat is niet altijd het
geluk maar affijn ik ben al dankbaar maar
Geachte Heere nu nog over die Appelen die
andere menschen zeiden waarom heeft die
Risuseur nu niet de Kar met Appelen
uit laten verkoopen voor 52 cent per kilo
waarom hij nu stiekum gesmoerd en zelf 8
kilo geprofiteerd geachte Heere. ik hoop dat
u Weled. weer iemand stuurt maar dan
hoop ik dat het verlangde wordt gedaan
en de Kar geheel uit laat verkoopen zoodat
niet enkel die Risuseur er van geniet
maar wij ook arme drommels er van
genieten * Inhoud: De schrijfster (waarschijnlijk een vrouw, gezien de details over koken) doet verslag van haar precaire overlevingssituatie. Ze beschrijft hoe ze moet woekeren met schaarse middelen: twee dagen eten van één maaltijd, het bedelen om aardappelbonnen en de verplichte afdracht van boter en aardappelen aan de gaarkeuken.
* Klacht over corruptie: Het tweede deel van de brief bevat een specifieke aanklacht. Er is sprake van een "Risuseur" (mogelijk een verbastering van 'regisseur' of 'reviseur', refererend aan een functionaris of controleur) die een kar met appelen niet eerlijk heeft verkocht voor de vastgestelde prijs van 52 cent, maar zelf 8 kilo achterover heeft gedrukt ("stiekum gesmoerd").
* Taalgebruik: De tekst bevat veel archaïsche spellingen (vleesch, menschen, koopen) en fonetische spellingen (stiekum). De zinsbouw is soms fragmentarisch, wat duidt op een emotionele staat of een lagere graad van geletterdheid, maar de boodschap is zeer helder en indringend.
* Terminologie:
* Gaarkeuken: Centrale plaatsen waar tijdens de oorlog/schaarste maaltijden werden bereid voor de bevolking.
* Bonnen: Distributiebonnen die nodig waren om voedsel en brandstof te kunnen kopen.
* Arme drommels: Een uitdrukking voor beklagenswaardige, arme mensen. Dit document is een ego-document dat een stem geeft aan de 'gewone' burger tijdens een periode van extreme schaarste. Het illustreert niet alleen de fysieke honger, maar ook de sociale frictie en het wantrouwen tegenover functionarissen in tijden van distributie. De brief is gericht aan een "Geachte Heere" (mogelijk een burgemeester, distributie-ambtenaar of weldoener), aangesproken met "u Weled." (Weledelgestrenge), in de hoop dat er een inspectie volgt die de vermeende corruptie aanpakt. Dergelijke brieven zijn cruciale bronnen voor sociaal-historisch onderzoek naar de dagelijkse overleving tijdens de bezettingsjaren in Nederland.

Samenvatting

  • Inhoud: De schrijfster (waarschijnlijk een vrouw, gezien de details over koken) doet verslag van haar precaire overlevingssituatie. Ze beschrijft hoe ze moet woekeren met schaarse middelen: twee dagen eten van één maaltijd, het bedelen om aardappelbonnen en de verplichte afdracht van boter en aardappelen aan de gaarkeuken.
  • Klacht over corruptie: Het tweede deel van de brief bevat een specifieke aanklacht. Er is sprake van een "Risuseur" (mogelijk een verbastering van 'regisseur' of 'reviseur', refererend aan een functionaris of controleur) die een kar met appelen niet eerlijk heeft verkocht voor de vastgestelde prijs van 52 cent, maar zelf 8 kilo achterover heeft gedrukt ("stiekum gesmoerd").
  • Taalgebruik: De tekst bevat veel archaïsche spellingen (vleesch, menschen, koopen) en fonetische spellingen (stiekum). De zinsbouw is soms fragmentarisch, wat duidt op een emotionele staat of een lagere graad van geletterdheid, maar de boodschap is zeer helder en indringend.
  • Terminologie:
    • Gaarkeuken: Centrale plaatsen waar tijdens de oorlog/schaarste maaltijden werden bereid voor de bevolking.
    • Bonnen: Distributiebonnen die nodig waren om voedsel en brandstof te kunnen kopen.
    • Arme drommels: Een uitdrukking voor beklagenswaardige, arme mensen.

Historische Context

Dit document is een ego-document dat een stem geeft aan de 'gewone' burger tijdens een periode van extreme schaarste. Het illustreert niet alleen de fysieke honger, maar ook de sociale frictie en het wantrouwen tegenover functionarissen in tijden van distributie. De brief is gericht aan een "Geachte Heere" (mogelijk een burgemeester, distributie-ambtenaar of weldoener), aangesproken met "u Weled." (Weledelgestrenge), in de hoop dat er een inspectie volgt die de vermeende corruptie aanpakt. Dergelijke brieven zijn cruciale bronnen voor sociaal-historisch onderzoek naar de dagelijkse overleving tijdens de bezettingsjaren in Nederland.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Kool A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Brandstof Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Vleesch Zuivel & Eieren: Boter Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 53

A. Hoogland Waterlooplein [rood:] mk was weer verzocht. Geen restitutie
Jan Huygen Waterlooplein mk
J.B. Middelburg Waterlooplein m.k.
A Ridderkhof Waterlooplein m.k.
A. Boogaard Waterlooplein
C. Slot Waterlooplein m.k.
C. Dorenbos Waterlooplein 28.04
C. Faasse Waterlooplein mk
J. Haastrecht Waterlooplein 160.12
C. Kooij Waterlooplein 140
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
C. Timmerman Waterlooplein mk
D. Bakker Waterlooplein 2797
H.A.J. Heleuklake Waterlooplein
Jacob Pots Waterlooplein
F.J. Koningsbrugge Waterlooplein mk
Gebr Lanooy Waterlooplein mk
Gorel en Kuilenburg Waterlooplein 7648.
G Sold Waterlooplein Idem. mk
G.J. v.d. Hoed Waterlooplein 71.19
G. der Voort Waterlooplein mk
G. v.d. Zee Waterlooplein m.k.
J. Kamman Waterlooplein in lading [rood: vertrokken]
H. v. d. Horst Waterlooplein [Aantekening in cirkel:] ligt volgens schipperlaat 215 / a/d motor kade authalve geen / remunerie
J.A. Arends Waterlooplein mk
J.A. Arends Waterlooplein mk [rood:] Staat niet in schippersboek vermeld. [groen:] op de dag over.
J. Bake Waterlooplein mk
J. Blom Waterlooplein van C & B m.k. [rood: gekomen]
Alle 53 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6