Brief (pagina 4).
Origineel
Brief (pagina 4). Anoniem ("een Willemsstraater"). bladzijde 4 vier
in beleefde afwachting en
nu bij voorbaat dankend
U weet geachte Heere ik kan
mijn naam niet noemen
want die menschen die met
Appelen staan ^hoek^ nieuwe Willemstraat
wonen nog al dicht bij mijn.
en omdat ik alleen ben. houden
zij mij kwaad kunnen doen ik
ben als de dood. voor die menschen
Ze hebben toch al zoo groot oog op me
omdat. ik geen jordaander ben. en nog
als een nuffie zegge ze er uit ziet
ja ik ben altyd zuinig op mijn goed
geweest en van oud nieuw maakt
nogmaals hartelijk dank en ik
hoop van harte dat het geen ik gevraagd
heb in beleefdheid ook de groenten huizen
hun beurt krijgen die Appelen voor 52 c
per kilo of is het dan op ons nummer
verkocht wordt uw dienstwillige Dn
een Willemsstraater * Inhoud: De schrijfster (gezien de term "nuffie") richt zich tot een autoriteit om een misstand aan te karten, waarschijnlijk betreffende de verkoop van appelen. Ze benadrukt dat ze haar naam niet durft te noemen uit angst voor represailles van de verkopers op de hoek van de Willemsstraat, die vlakbij haar wonen.
* Sociale spanning: Er is een duidelijke sociale kloof voelbaar. De schrijfster voelt zich een buitenstaander ("geen jordaander") en wordt door de buurt met argusogen bekeken omdat ze er netjes uitziet ("als een nuffie"). Ze legt uit dat dit komt door haar zuinigheid en het feit dat ze van oude kleding weer iets nieuws maakt.
* Taalgebruik: Het is geschreven in een eerbiedige maar ietwat volkse stijl ("geachte Heere", "uw dienstwillige"). Er zijn enkele grammaticale slordigheden die passen bij een handgeschreven brief uit die tijd. De brief is zeer waarschijnlijk geschreven tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De verwijzing naar "appelen voor 52 cent per kilo" en de vraag of dit "op ons nummer verkocht wordt", wijst direct naar het distributiestelsel (de bonkaarten). Tijdens de oorlog was er veel illegale handel en prijsopdrijving op straat. De Willemsstraat in de Amsterdamse Jordaan was een volksbuurt waar de sociale controle groot was, wat de angst van de anonieme schrijfster voor haar buren verklaart. Het doen van aangifte of het 'tippen' van de autoriteiten over illegale handel werd door buurtgenoten als verraad gezien.
Samenvatting
- Inhoud: De schrijfster (gezien de term "nuffie") richt zich tot een autoriteit om een misstand aan te karten, waarschijnlijk betreffende de verkoop van appelen. Ze benadrukt dat ze haar naam niet durft te noemen uit angst voor represailles van de verkopers op de hoek van de Willemsstraat, die vlakbij haar wonen.
- Sociale spanning: Er is een duidelijke sociale kloof voelbaar. De schrijfster voelt zich een buitenstaander ("geen jordaander") en wordt door de buurt met argusogen bekeken omdat ze er netjes uitziet ("als een nuffie"). Ze legt uit dat dit komt door haar zuinigheid en het feit dat ze van oude kleding weer iets nieuws maakt.
- Taalgebruik: Het is geschreven in een eerbiedige maar ietwat volkse stijl ("geachte Heere", "uw dienstwillige"). Er zijn enkele grammaticale slordigheden die passen bij een handgeschreven brief uit die tijd.
Historische Context
De brief is zeer waarschijnlijk geschreven tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De verwijzing naar "appelen voor 52 cent per kilo" en de vraag of dit "op ons nummer verkocht wordt", wijst direct naar het distributiestelsel (de bonkaarten). Tijdens de oorlog was er veel illegale handel en prijsopdrijving op straat. De Willemsstraat in de Amsterdamse Jordaan was een volksbuurt waar de sociale controle groot was, wat de angst van de anonieme schrijfster voor haar buren verklaart. Het doen van aangifte of het 'tippen' van de autoriteiten over illegale handel werd door buurtgenoten als verraad gezien.