Getypte ambtelijke brief 10 februari 1944 De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden en De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier") 2c/94/2M. VD/SV

10 Februari 1944.

Klacht J.M.v.d.Hilst.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 23 December 1943 om advies ontvangen stuk no.1049 L.M.1943 hebben de ondergetekenden de eer U te berichten, dat wij door eenige controleurs van den Dienst een uitgebreid onderzoek naar de onderhavige klacht hebben doen instellen. Het resultaat hiervan doen wij U in bijlage dezes, vervat in een rapport van genoemde controleurs, toekomen.

Zooals U uit dit rapport zal blijken is ten aanzien van de in de klacht naar voren gebrachte feiten vooralsnog niets kunnen blijken.

Aangezien Van der Hilst zijn adres niet heeft vermeld is het niet mogelijk geweest nadere inlichtingen van hem te bekomen. De gedragingen van de familie Karseboom zullen dezerzijds nog verder worden nagegaan en U daarover worden gerapporteerd.

Voorts kunnen wij mededeelen, dat ons een dezer dagen is gebleken, dat vanwege den Centralen Contrôle Dienst, afdeeling Arnhem, een onderzoek gaande is naar een uitgebreiden clandestienen handel in appelen te Amsterdam, waarbij het niet uitgesloten wordt geacht, dat ook Karseboom bij deze zaak zou zijn betrokken. De betreffende ambtenaren hebben ons, nadat wij hun van de onderhavige klacht in kennis hadden gesteld, toegezegd de gedragingen van Karseboom eveneens aan een nauwkeurig onderzoek te zullen onderwerpen en ons van het resultaat op de hoogte te stellen. Te zijner tijd hopen wij U over een en ander nader te kunnen berichten.

De Gemeentelijke Adviseur voor De Directeur,
Voedings- en Distributieaange-
legenheden,

--- De brief is een ambtelijke rapportage over de afhandeling van een burgerklacht. De kernpunten zijn:

• Onderzoek: Er is een onderzoek ingesteld door gemeentelijke controleurs naar aanleiding van een klacht van een zekere J.M. van der Hilst tegen de familie Karseboom.
• Resultaat: Het eerste onderzoek leverde geen bewijs op voor de feiten in de klacht. Een complicerende factor is dat de klager geen adres heeft opgegeven, waardoor wederhoor of verdieping onmogelijk is.
• Verdenking van Zwarte Handel: Er is een parallel onderzoek gaande door de Centrale Contrôle Dienst (CCD) uit Arnhem naar grootschalige illegale ("clandestiene") handel in appelen in Amsterdam. Er is een vermoeden dat de familie Karseboom hierbij betrokken is.
• Samenwerking: De gemeentelijke dienst en de CCD stemmen hun onderzoeken op elkaar af.

--- Dit document stamt uit februari 1944, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De historische context is essentieel voor het begrip:

• Schaarste en Distributie: Voedsel was schaars en strikt gerantsoeneerd via het distributiestelsel. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" en de "Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden" speelden een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad.
• Zwarte Handel: Vanwege de tekorten tierde de zwarte handel (hier "clandestiene handel") welig. Dit werd streng vervolgd, zowel door de Nederlandse autoriteiten als de bezetter. De "Centrale Contrôle Dienst" (CCD) was de instantie die specifiek belast was met het opsporen van economische delicten en overtredingen van de distributiewetgeving.
• Sociale Controle: Klachten van burgers over stadsgenoten (zoals die van Van der Hilst) waren in die tijd aan de orde van de dag, soms uit morele verontwaardiging over woekerprijzen, soms uit persoonlijke vete of nijd.
• Locatie: Hoewel de brief spreekt over de CCD afdeling Arnhem, wijst de term "Alhier" (gericht aan de wethouder) en de vermelding van de appelhandel "te Amsterdam" erop dat dit document afkomstig is uit het Amsterdamse gemeentearchief. De CCD Arnhem hield zich blijkbaar bezig met de aanvoerlijnen van fruit richting de hoofdstad.