Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 155
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte officiële prijslijst.

April 1943 (handgeschreven in blauwe inkt bovenaan).

Origineel

Getypte officiële prijslijst. April 1943 (handgeschreven in blauwe inkt bovenaan). | Artikel | Eenheid | Kwaliteit | winkelprijs | |
| :--- | :--- | :--- | :---: | :---: |
| | | | hoogste | laagste |
| Andijvie | kg | 1 | 44 | 32 |
| " | " | 2 | 44 | 32 |
| Gekookte bieten | " | 1 | 21 | 21 |
| " | " | 2 | 18 | 18 |
| Brusschelsch lof | " | 1 | 38 | 31 |
| " | " | 2 | 33 | 25 |
| Komkommers | stuk | 1 | 58 | 43 |
| " | " | 2 | 45 | 33 |
| Bloemkool | " | 1 | 48 | 43 |
| " | " | 2 | 36 | 34 |
| Boerenkool | kg | 1 | 15 | 15 |
| " | " | 2 | 15 | 15 |
| Spruitkool | " | 1 | 47 | 47 |
| " | " | 2 | 30 | 30 |
| Roode kool | " | | 17 | 16 |
| " | " | | 17 | 16 |
| Savoie kool | " | | 16 | 15 |
| " | " | | 16 | 15 |
| Witte kool | " | | 13 | 12 |
| " | " | | 13 | 12 |
| Koolrapen | " | | 9 | 9 |
| " | " | | 8 | 8 |
| Kropsla | krop | | 16 | 12 |
| " | " | | 14 | 10 |
| Rappstelen | bos | | 10 | 6 |
| " | " | | 5 | 2 |
| Rabarber | " | | 38 | 24 |
| " | " | | 38 | 24 |
| Radijs | " | | 9 | 7 |
| " | " | | 9 | 7 |
| Schorseneeren | kg | | 29 | 29 |
| " | " | | 21 | 21 |
| Spinazie | " | | 40 | 21 |
| " | " | | 40 | 19 |
| Uien | " | | 18 | 16 |
| " | " | | 16 | 15 |
| Wortelen | bos | | 38 | 34 |
| " | " | | 38 | 34 |
| Wortelen(peen) | kg | 1 | 17 | 16 |
| " | " | 2 | 11 | 11 |
| Aardbeien | " | 1 | 660 | 660 |
| " | " | 2 | 660 | 660 |
| Appelen | " | | 116 | 113 |
| " | " | | 85 | 84 |
| Citroenen | stuk | | 11 | 9 |
| " | " | | 10 | 8 |
| Sinaasappelen | " | | 25 | 16 |
| " | " | | 18 | 12 |
| Aardappelen I | kg | 1 | 9 ½ | 9 ½ |
| (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 2 | 9 ½ | 9 ½ |
| Aardappelen III | " | 1 | 8 ½ | 8 ½ |
| (zand- en veenaardappelen) | " | 2 | 8 ½ | 8 |
| Aardappelen IV | " | 1 | 9 ½ | 9 ½ |
| (diverse kleisoorten) | " | 2 | 9 ½ | 9 ½ | Het document is een getypte lijst met maximumprijzen voor levensmiddelen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De prijzen zijn vermeld in centen.

Enkele opvallende punten uit de lijst:
* Prijsdifferentiatie: Voor de meeste producten wordt een onderscheid gemaakt tussen kwaliteit 1 en 2, waarbij kwaliteit 1 stelselmatig duurder is.
* Schaarste en Luxe: Producten zoals aardbeien (660 cent per kg) waren extreem duur, wat wijst op grote schaarste en het feit dat dergelijke producten enkel voor de zeer welgestelden (of voor de export naar Duitsland) beschikbaar waren.
* Basisbehoeften: De prijzen voor aardappelen en uien zijn relatief stabiel en laag, wat past bij het beleid om de basisvoedselvoorziening voor de brede bevolking betaalbaar te houden onder toezicht van de Gemachtigde voor de Prijzen.
* Fractionele prijzen: Bij de aardappelen worden halve centen genoteerd (9 ½), wat illustreert hoe nauwkeurig de prijsbeheersing werd uitgevoerd in tijden van inflatie en tekorten. In april 1943 bevond Nederland zich midden in de Duitse bezetting. De economie was volledig gericht op de Duitse oorlogsvoering, wat leidde tot een tekort aan grondstoffen en voedsel. Om inflatie en zwarte handel in te dammen, stelde de bezetter strikte prijsvoorschriften vast via instellingen zoals de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.

Dergelijke lijsten werden wekelijks of maandelijks gepubliceerd en winkeliers waren verplicht zich hieraan te houden. Overtreding van deze prijsvoorschriften kon leiden tot zware straffen. De vermelde 'laagste prijs' duidde vaak op de groothandelsprijs of een minimumprijs bij overschot, terwijl de 'hoogste prijs' het wettelijke plafond voor de consument vormde. Het feit dat citrusvruchten (citroenen, sinaasappelen) nog op de lijst staan, is opmerkelijk, aangezien de import hiervan gedurende de oorlog bijna volledig stil kwam te liggen; de voorraden waren uiterst beperkt.

Samenvatting

Het document is een getypte lijst met maximumprijzen voor levensmiddelen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De prijzen zijn vermeld in centen.

Enkele opvallende punten uit de lijst:
* Prijsdifferentiatie: Voor de meeste producten wordt een onderscheid gemaakt tussen kwaliteit 1 en 2, waarbij kwaliteit 1 stelselmatig duurder is.
* Schaarste en Luxe: Producten zoals aardbeien (660 cent per kg) waren extreem duur, wat wijst op grote schaarste en het feit dat dergelijke producten enkel voor de zeer welgestelden (of voor de export naar Duitsland) beschikbaar waren.
* Basisbehoeften: De prijzen voor aardappelen en uien zijn relatief stabiel en laag, wat past bij het beleid om de basisvoedselvoorziening voor de brede bevolking betaalbaar te houden onder toezicht van de Gemachtigde voor de Prijzen.
* Fractionele prijzen: Bij de aardappelen worden halve centen genoteerd (9 ½), wat illustreert hoe nauwkeurig de prijsbeheersing werd uitgevoerd in tijden van inflatie en tekorten.

Historische Context

In april 1943 bevond Nederland zich midden in de Duitse bezetting. De economie was volledig gericht op de Duitse oorlogsvoering, wat leidde tot een tekort aan grondstoffen en voedsel. Om inflatie en zwarte handel in te dammen, stelde de bezetter strikte prijsvoorschriften vast via instellingen zoals de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.

Dergelijke lijsten werden wekelijks of maandelijks gepubliceerd en winkeliers waren verplicht zich hieraan te houden. Overtreding van deze prijsvoorschriften kon leiden tot zware straffen. De vermelde 'laagste prijs' duidde vaak op de groothandelsprijs of een minimumprijs bij overschot, terwijl de 'hoogste prijs' het wettelijke plafond voor de consument vormde. Het feit dat citrusvruchten (citroenen, sinaasappelen) nog op de lijst staan, is opmerkelijk, aangezien de import hiervan gedurende de oorlog bijna volledig stil kwam te liggen; de voorraden waren uiterst beperkt.

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6