Getypte prijslijst (waarschijnlijk een doorslag of stencildruk) met tabelvormige gegevens.
Origineel
Getypte prijslijst (waarschijnlijk een doorslag of stencildruk) met tabelvormige gegevens. Augustus 1943 NO. 5/1/10 SV 1/2
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen over de maand AUGUSTUS 1943.
| Artikel | eenheid | kwal. | Winkelprijzen | |
|---|---|---|---|---|
| hoogste | laagste | |||
| Andijvie | kg | 1 | 12 | 11 |
| " | " | 2 | 12 | 11 |
| Rauwe bieten | " | 1 | 10 | 9 |
| " | " | 2 | 10 | 9 |
| Snijbonnen | " | 1 | 34 | 27 |
| " | " | 2 | 23 | 19 |
| Sperciboonen | " | 1 | 38 | 38 |
| " | " | 2 | 29 | 28 |
| Komkommers | stuk | 1 | 20 | 20 |
| " | " | 2 | 16 | 16 |
| Bloemkool | " | 1 | 23 | 23 |
| " | " | 2 | 18 | 18 |
| Roodekool | kg | 1 | 10 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 10 |
| Savoiekool | " | 1 | 10 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 10 |
| Wittekool | " | 1 | 9 | 8 |
| " | " | 2 | 9 | 8 |
| Kropsla | krop | 1 | 5 | 5 |
| " | " | 2 | 5 | 5 |
| Postelein | kg | 1 | 22 | 22 |
| " | " | 2 | 22 | 22 |
| Rabarber | " | 1 | 13 | 13 |
| " | " | 2 | 11 | 11 |
| Radijs | bos | 1 | 6 | 6 |
| " | " | 2 | 6 | 6 |
| Spinazie | kg | 1 | 17 | 17 |
| " | " | 2 | 16 | 16 |
| Tomaten | " | 1 | 29 | 25 |
| " | " | 2 | 23 | 19 |
| Uien | " | 1 | 19 | 19 |
| " | " | 2 | 12 | 9 |
| Wortelen | bos | 1 | 13 | 13 |
| " | " | 2 | 13 | 13 |
| Peen | kg | 1 | 16 | 14 |
| " | " | 2 | 12 | 10 |
| Appelen | " | 1 | 73 | 73 |
| " | " | 2 | 52 | 52 |
| Druiven | " | 1 | 133 | 103 |
| " | " | 2 | 123 | 96 |
| Meloenen | stuk | 1 | 140 | 90 |
| " | " | 2 | 80 | 60 |
| Peren | kg | 1 | 65 | 65 |
| " | " | 2 | 44 | 44 |
| Perziken | stuk | 1 | 26 | 24 |
| " | " | 2 | 14 | 14 |
| Pruimen | kg | 1 | 51 | 51 |
| " | " | 2 | 46 | 46 |
| Aardappelen I | kg | 1 | 9 | 9 |
| (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | " | 2 | 9 | 9 |
| Aardappelen III | " | 1 | 9 | 9 |
| (Zand- en veenaardappelen) | " | 2 | 9 | 9 |
| Aardappelen IV | " | 1 | 9 | 9 |
| (diverse kleisoorten) | " | 2 | 9 | 9 |
Opvallende zaken in de lijst:
1. Prijsbeheersing: Bij veel basisproducten (zoals kolen, kropsla en met name aardappelen) zijn de hoogste en laagste prijzen identiek of liggen ze zeer dicht bij elkaar. Dit duidt op een strikt gereguleerde markt met vastgestelde maximumprijzen.
2. Aardappelen: De prijs voor alle soorten en kwaliteiten aardappelen is vastgesteld op exact 9 cent per kilo. Dit onderstreept de status van de aardappel als cruciaal volksvoedsel waarvoor geen enkele prijsvariatie werd toegestaan.
3. Luxe goederen: Producten zoals meloenen, druiven en perziken hebben aanzienlijk hogere prijzen en een grotere marge tussen de hoogste en laagste prijs. Een meloen van de eerste kwaliteit kon tot 140 cent (1,40 gulden) kosten, wat voor die tijd een zeer hoog bedrag was.
4. Kwaliteitsverschil: De lijst maakt een consequent onderscheid tussen kwaliteit '1' en '2', waarbij kwaliteit 2 vaak aanzienlijk goedkoper is (bijv. peren van 65 naar 44 cent). Augustus 1943 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode volledig gecentraliseerd onder het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.
- Distributiestelsel: De meeste producten op deze lijst waren alleen verkrijgbaar tegen inlevering van distributiebonnen. De hier vermelde prijzen zijn de 'officiële' prijzen voor de legale handel. Op de zwarte markt lagen de prijzen vele malen hoger.
- Prijsbeheersing: Om inflatie tegen te gaan en de betaalbaarheid van voedsel voor de gemiddelde burger te garanderen, hanteerde de bezetter (via de Gemachtigde voor de Prijzen) strenge prijsvoorschriften. Overtreding van deze maximumprijzen kon leiden tot zware straffen of sluiting van de winkel.
- Voedselschaarste: Hoewel de lijst een breed assortiment suggereert, was de werkelijke beschikbaarheid in de winkels vaak beperkt. In de loop van 1943 nam de schaarste toe doordat een groot deel van de Nederlandse productie naar Duitsland werd afgevoerd. Rijksbureau