Jaarverslag (getypt). 1942. VERSLAG VAN DEN DIENST VAN HET MARKTWEZEN OVER HET JAAR 1942.

1. ALGEMEENE OPMERKINGEN.

Verordeningen en Reglementen.

                  Met ingang van 6 Februari werd artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt aangevuld met de be- paling, dat degene, die door de bevoegde instanties wegens prijsopdrijving is gestraft met sluiting van zijn zaak in aardappelen en/of groenten en/of fruit, gedurende die sluiting geen toegang tot de Centrale Markt wordt verleend. (Gemeenteblad 1942 Afd. 3 volgno. 19).
                  In verband met de invoering van een regeling door het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen voor het ophalen te dezer stede van oud papier e.d. waartoe na overleg met genoemd Rijksbureau aan eenige venters een vent- vergunning werd uitgereikt, moesten de artikelen 1 tot en met 10 van de Ventverordening worden gewijzigd (Gemeente- blad 1942, afd. 3 volgno. 59).

Personeel.

                  De hoofdopzichter van het koelhuis T.Jonkman werd met ingang van 1 Januari benoemd tot chef van den Technischen dienst; de hoofdklerk H.A.van Duinhoven werd bevorderd tot bureauchef. Met ingang van bovengenoemden datum werden nog eenige lagere ambtenaren van het technische en administratieve personeel bevorderd.
                  Als gevolg van de in de maand Mei ingevoerde regeling der vischvoorziening van de stad Amsterdam, waar- door de werkzaamheden op de Vischmarkt zich belangrijk uitbreidden, werden eenige controleurs, werkzaam bij de Ventverordening en op de dagmarkten, aldaar te werk gesteld terwijl 2 ambtenaren van het Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken als kassier aan de Vischmarkt werden gede- tacheerd.
                  Het controleerende personeel van den dienst werd in de loop van de maand Augustus met 5 controleurs in tijdelijken dienst uitgebreid; 4 van hen werden op de Centrale Markt te werk gesteld en 1 op de Vischmarkt.
                  In overleg met de Prijsbeheersching en de betreffende Rijksbureaus te 's Gravenhage werd overgegaan tot het instellen van een Gemeentelijk grossiersbedrijf in groenten en fruit op de Centrale Markt. Dit bedrijf neemt de zaken van door de Prijsbeheersching met sluiting gestrafte grossiers over. De bedrijfschef der Centrale Markt J.Broerse werd met ingang van 1 October door den Burgemeester benoemd tot leider van dit bedrijf met den titel van Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossierszaken in groenten en fruit. Zijn functie als bedrijfschef wordt waargenomen door den adjunct-bedrijfschef H.Steenbeek.
                  In de sedert eenige jaren bestaande vacature van chef-marktopzichter op de Centrale Markt werd, mede als gevolg van bovenvermelden maatregel, voorzien, doordat een der controleurs van de Centrale Markt in October werd aangewezen om bij wijze van proef als Chef-marktopzichter dienst te doen.
                  Het personeel bestond op 1 Januari uit 68 ambtenaren in vasten dienst, 1 ambtenaar op arbeidscontract, 2 reservisten als ambtenaar dienstdoende en 7 werklieden in vasten dienst.
                  Op 31 December waren in dienst 66 vaste ambtenaren (in den loop van het verslagjaar is 1 ambtenaar overleden en heeft 1 ambtenaar ontslag genomen uit Gemeente- *   **Spelling:** Het document hanteert de spelling-De Vries en Te Winkel (vóór de hervorming van 1947), herkenbaar aan de uitgang *-n* bij verbogen lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorden (*den dienst*, *bovengenoemden datum*) en de *ch* in woorden als *vischmarkt*.

• Layout: Typisch ambtelijke lay-out met gecentreerde koppen, ingesprongen alinea's en een duidelijke hiërarchische nummering. De tekst is zakelijk en feitelijk.
• Inhoudelijke observaties: Er is sprake van een sterke focus op controle en handhaving. Het document noemt specifieke straffen voor 'prijsopdrijving' en de oprichting van een gemeentelijk bedrijf om gesloten zaken over te nemen, wat duidt op een streng gereguleerde markt. * Tijdsgewricht: 1942 markeert het tweede volledige jaar van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan voedsel en grondstoffen was groot.
• Oorlogseconomie: De vermelding van het 'Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen' (verzamelen van oud papier) en de 'Prijsbeheersching' zijn directe uitingen van de distributie- en bezettingseconomie. De bezetter wilde maximale controle over de goederenstromen om zwarte handel tegen te gaan en de eigen (Duitse) behoeften te prioriteren.
• Bestuur: De benoeming van een 'Gemeentelijk Gevolmachtigde' door de burgemeester (in 1942 was dit in Amsterdam de nationaalsocialistisch gezinde Edward Voûte) past in de gelijkschakeling en centralisering van het gemeentebestuur onder toezicht van de bezetter. Het overnemen van bedrijven van 'gestrafte grossiers' was een ingrijpende maatregel die de vrije markt volledig buitenspel zette.