Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 193
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte statistische rapportage (pagina 4 van een groter verslag).

Betreft het jaar 1942.

Origineel

Getypte statistische rapportage (pagina 4 van een groter verslag). Betreft het jaar 1942. — 4 —

(v.j. 4.5); Delftland 5.1 (v.j. 4.8); Purmerend 2.1 (v.j. 2.5); Friesland 2.2 (v.j. 2.7); Roelofarendsveen 2.8 (v.j. 2.9); Zeeland 8.4 (v.j. 5) diverse plaatsen binnenland 12 (v.j. 5.7); diverse plaatsen buitenland 0.2 (v.j. 0.2).
De aanvoeren uit het buitenland bestonden uit bloemkool (Italië).
De totale hoeveelheid fruit, in 1942 aangevoerd op de Centrale Markt wordt geschat op 13.711.600 kg met een waarde van f. 6.577.362,— (v.j. 18.995.185 kg met een waarde van f. 6.690.666,—); hiervan was 93.5% (v.j. 88.6%) uit eigen land afkomstig en 6.5% (v.j. 11.4%) uit het buitenland.
De binnenlandsche aanvoeren waren in procenten uitgedrukt, als volgt: 11.4 (v.j. 36.6) afkomstig uit Gelderland; 8.2 (v.j. 11.7) uit Utrecht; 11.7 (v.j. 18.2) uit Noordholland; 10.5 (v.j. 11.1) uit het Westland; 3.7 (v.j. 5.5) uit Zuidholland; 13.2 (v.j. 12.6) uit Zeeland; 3.9 (v.j. 3.2) uit Noordbrabant; 1 (v.j. 2.1) uit Limburg.
De buitenlandsche aanvoer was afkomstig uit Italië, namelijk citroenen, mandarijnen, sinaasappelen (totaal 468.000 kg) en uit Spanje namelijk sinaasappelen (425.700 kg).
De totale hoeveelheid aardappelen in 1942 op de Centrale Markt aangevoerd wordt geschat op 216.830.880 kg met een waarde van f. 13.364.328,— (vorig jaar 147.858.000 kg met een waarde van f. 8.284.575,—)
De herkomst was in procenten uitgedrukt als volgt: Drente 53 (v.j. 42); Italië — (v.j. 0.8); Noordholland 17.5 (v.j. 17); Zeeland 27.7 (v.j. 26); Friesland 1.3 (v.j. 2.4); diverse plaatsen 0.5 (v.j. 11.8).
De waarde van den aanvoer van bloemen in den zoogenaamden bloemenhoek op de Centrale Markt bedroeg f. 142.215.— (vorig jaar f. 68.600,—).
In het koelhuis werden de volgende soorten /en fruit opgeslagen: andijvie, asperges, augurken, bieten, bloemkool, doperwten, kervel, komkommers, koolrapen, koolrabi, kropsla, peterselie, postelein, peulen, raapstelen, radijs, selderij, sluitkool, snijboonen, spercieboonen, spinazie, spitskool, spruitjes, tomaten, uien, wortelen, aardbeien, appelen, bessen, bramen, citroenen, druiven, frambozen, kersen, peren, perziken, pruimen, sinaasappelen. Verder nog aardappelen, bloemen, boter en conserven.
Hieronder volgt een recapitulatie van de geschatte waarden en van de marktaanvoeren van aardappelen, groenten en fruit.

Artikelen Waarde der aangevoerde artikelen in guldens in de jaren: Hoeveelheid aangebrachte artikelen in kg. in de jaren:
1940 1941 1942 1940 1941 1942
Aardappelen: 4.227.581 8.284.575 13.364.328 84.633.780 147.858.000 216.830.880
Groenten: 6.180.355 8.815.900 11.784.829 62.677.540 69.108.755 79.029.900
Fruit: 6.800.396 6.690.666 6.577.362 34.162.292 18.995.185 13.711.600
Totaal: 17.208.332 23.791.141 31.726.519 181.473.612 235.961.940 309.572.380

In deze opgave zijn begrepen de hoeveelheden aardappelen welke in verband met voorraadvorming van regeeringswege, buiten de Centrale Markt werden opgeslagen, zoomede die welke aan de hulpmarkten werden aangevoerd en afgeleverd.
De omzet op de veilingen van N.V. Nederlandsche Veilingen van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam" in de veilinggebouwen van de Centrale Markt, in vergelijking tot dien van 1941 is aangegeven in den volgenden staat. * Economische verschuiving: Uit de tabel blijkt een enorme stijging in de aanvoer en waarde van aardappelen tussen 1940 en 1942 (van ca. 84 miljoen kg naar 216 miljoen kg). Dit duidt op de verschuiving in het dieet tijdens de oorlog, waarbij de aardappel het belangrijkste basisvoedsel werd.
* Afname fruit: De aanvoer van fruit daalt juist drastisch (van 34 miljoen kg naar 13 miljoen kg), wat wijst op schaarste en het wegvallen van import uit niet-bevriende landen.
* Buitenlandse handel: De import beperkt zich in 1942 tot de as-mogendheden/bondgenoten: Italië (bloemkool en citrus) en Spanje (sinaasappelen).
* Overheidsbemoeienis: De tekst vermeldt expliciet "voorraadvorming van regeeringswege", wat duidt op de centrale distributie en rantsoenering onder het Duitse bezettingsbestuur.
* Koelhuis: De lijst van producten in het koelhuis is opvallend divers en suggereert een poging om bederfelijke waar over een langere periode te kunnen distribueren. Dit document is een cruciale primaire bron voor de studie naar de voedselvoorziening in Nederland (met name Amsterdam) tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de bezetting in een fase beland waarin de schaarste nijpender werd en de economie volledig werd aangestuurd door de bezetter (de zogenaamde "Ordening"). De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat speelde hierin een spilfunctie. De vermelding van "hulpmarkten" en opslag buiten de markt om toont aan hoe het distributiesysteem werd uitgebreid om de bevolking (en de bezettingsmacht) van basisbehoeften te voorzien. De stijgende waarden in guldens weerspiegelen waarschijnlijk ook de toenemende inflatie en vastgestelde prijzen in die periode.

Samenvatting

  • Economische verschuiving: Uit de tabel blijkt een enorme stijging in de aanvoer en waarde van aardappelen tussen 1940 en 1942 (van ca. 84 miljoen kg naar 216 miljoen kg). Dit duidt op de verschuiving in het dieet tijdens de oorlog, waarbij de aardappel het belangrijkste basisvoedsel werd.
  • Afname fruit: De aanvoer van fruit daalt juist drastisch (van 34 miljoen kg naar 13 miljoen kg), wat wijst op schaarste en het wegvallen van import uit niet-bevriende landen.
  • Buitenlandse handel: De import beperkt zich in 1942 tot de as-mogendheden/bondgenoten: Italië (bloemkool en citrus) en Spanje (sinaasappelen).
  • Overheidsbemoeienis: De tekst vermeldt expliciet "voorraadvorming van regeeringswege", wat duidt op de centrale distributie en rantsoenering onder het Duitse bezettingsbestuur.
  • Koelhuis: De lijst van producten in het koelhuis is opvallend divers en suggereert een poging om bederfelijke waar over een langere periode te kunnen distribueren.

Historische Context

Dit document is een cruciale primaire bron voor de studie naar de voedselvoorziening in Nederland (met name Amsterdam) tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de bezetting in een fase beland waarin de schaarste nijpender werd en de economie volledig werd aangestuurd door de bezetter (de zogenaamde "Ordening"). De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat speelde hierin een spilfunctie. De vermelding van "hulpmarkten" en opslag buiten de markt om toont aan hoe het distributiesysteem werd uitgebreid om de bevolking (en de bezettingsmacht) van basisbehoeften te voorzien. De stijgende waarden in guldens weerspiegelen waarschijnlijk ook de toenemende inflatie en vastgestelde prijzen in die periode.

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6