Getypt ambtelijk verslag (jaarverslag) met handgeschreven correcties en kanttekeningen. [Pagina - 3 -]

Ter vergrooting van de opslaggelegenheid voor den wintervoorraad aardappelen te dezer stede werden van Gemeentewege op de Centrale Markt een complex van vijftien aardappelhutten gebouwd volgens het type, dat in de laatste jaren in verschillende landbouwbedrijven werd [doorstreept: en] toegepast. Deze hutten met een gezamelijke [Marge: + 2400] vloeroppervlakte van [doorstreept: tot rond] 1200 m2 waarin eventueel [doorstreept: tot] rond 50.000 hl. kunnen worden opgeslagen werden tegen het eind van het verslagjaar in gebruik genomen.

Door de Vebena werden als wintervoorraad voor het winterseizoen 1942/1943 [Marge: /en] in diverse panden in de stad/op de Centrale Markt (w.o. in de hutten) benevens in schepen in totaal [Marge: toch niet] [Marge: de +] [doorstreept: 236.285] [Marge: 370.000] hl. aardappelen opgeslagen; bovendien werd door de + [Marge: + bevolking zelve + hl. 90.000 hl. aardappelen opgeslagen.]

De zes tijdelijke hulpmarkten der Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aardappelen, werden wederom voor den tijd van een jaar aangewezen (Gemeenteblad 1942 afd. 3 volgno.138 sub B.3); met ingang van 1 December werd daaraan een zevende hulpmarkt toegevoegd, namelijk het openbare gemeentewater aan den Amstel tegenover de perceelen Weesperzijde 110-136 (Besluit van den Burgemeester d.d. 11 December 1942 no.1010 L.M.1942).

Overigens bleven de maatregelen betrekking hebbende op den handel op de Centrale Markt, welke in het jaar 1941 (zie vorige verslag) werden genomen, van kracht en werden in de structuur van dezen handel geen verdere wijzigingen meer gebracht.

Zooals reeds onder het hoofd personeel is vermeld, treedt sinds October de bedrijfschef der Centrale Markt op deze markt als Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossiersbedrijven in groenten en fruit, ter waarneming van zaken dier grossiers, die ingevolge een hun door de Inspectie voor de Prijsbeheersching opgelegde straf, hun bedrijf niet mogen uitoefenen. Deze regeling is getroffen ten einde ontwrichting als gevolg van de sluiting zooveel mogelijk te voorkomen.

[Marge: /Duitsche Autoriteiten] In de maand Juni werden in opdracht van de [doorstreept], alle joodsche handelaren van de Centrale Markt geweerd. Er werd een regeling uitgewerkt, waardoor voor de Joodsche bevolking een bepaald percentage van den aanvoer beschikbaar werd gesteld, waarvoor een speciaal terrein, gelegen op de Centrale Markt aan de 2e Keucheniusstraat, met ingang aan de Keucheniusstraat werd ingericht. De groenten werd daar door personeel van de Nederlandsche Veiling aan een Joodsche Commissie overgedragen. Op een en ander werd toezicht uitgeoefend door een viertal grossiers der Centrale Markt.

In de maand Maart werd een aanvang gemaakt [Marge: en perste stellen.] met het instellen van een speciale bewaking der Centrale Markt met politiehonden, teneinde het betreden der terreinen door onbevoegden tegen te gaan. [Handgeschreven tussenvoeging: en aan het steeds toenemende aantal diefstallen een mate paal /]

[Marge: / de Gemeentelijke Personeelsvoorziening] Aanvankelijk werd deze bewaking opgedragen aan een particuliere bewakingsmaatschappij; later is dit werk overgenomen door een inmiddels bij G.P.V. daarvoor speciaal ingestelde afdeeling.

Aanvoer groenten, fruit en aardappelen.

Evenals het vorige jaar heeft ook dit keer de aanvoer van diverse soorten groenten en voornamelijk fruit, door het wegvallen van overzeesche importen, den nadeeligen invloed van de oorlogsomstandigheden ondergaan. Bovendien bemoeilijkte de in het begin van Januari ingevallen vorstperiode een regelmatigen aanvoer van deze producten.

De totale hoeveelheid groenten in 1942 aangevoerd op de Centrale Markt wordt geschat op 79.029.900 kg met een waarde van f. 11.784.829,- (vorige jaar 69.108.755 kg met een waarde van f. 8.815.900,-).

Van deze groenten was de herkomst in % uitgedrukt, als volgt; Amsterdam en omstreken 12.5 (v.j. 22.7); Westland 10.8 (v.j. 12.9); Langendijk 15.4 (v.j. 14.1); De Streek 18.6 (v.j. 14.9); Bollenstreek 6.2 (v.j. 7.1); Kennemerland 3.6 * Correcties: De handgeschreven aanpassingen tonen een significante verhoging van de gerapporteerde hoeveelheid opgeslagen aardappelen (van 236.285 naar 370.000 hl). Ook wordt er 90.000 hl toegevoegd die door de "bevolking zelve" is opgeslagen.
* Segregatie: Het document legt formeel vast hoe Joodse handelaren in juni 1942 werden verbannen van de reguliere Centrale Markt en werden verplaatst naar een afgescheiden terrein aan de 2e Keucheniusstraat. De term "Duitsche Autoriteiten" is in de kantlijn toegevoegd als de opdrachtgevende instantie voor deze maatregel.
* Criminaliteit en Controle: Er wordt melding gemaakt van een toenemend aantal diefstallen, wat leidde tot de inzet van politiehonden en de oprichting van een speciale bewakingsafdeling binnen de Gemeentelijke Personeelsvoorziening (G.P.V.).
* Economische data: Ondanks de oorlogsomstandigheden en de strenge vorst in januari 1942, steeg het totale gewicht en de waarde van de aangevoerde groenten ten opzichte van 1941, alhoewel de herkomstgebieden verschoven (forse daling van aanvoer uit Amsterdam en omstreken). Dit document is een cruciale primaire bron die de dagelijkse werkelijkheid van de voedselvoorziening en de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen in bezet Amsterdam illustreert. De Centrale Markt was het logistieke hart van de stad. De genoemde "Vebena" (Vereeniging ter Behartiging van den Aardappelhandel) speelde een centrale rol in de distributie tijdens de schaarste. Het document laat zien hoe de gemeentelijke bureaucratie meewerkte aan de Duitse bevelen, terwijl zij tegelijkertijd probeerde de voedseldistributie en openbare orde (bewaking tegen diefstal) in stand te houden onder steeds moeilijkere omstandigheden.