Betreft het verslagjaar 1942 (tijdens de Duitse bezetting). VERSLAG VAN DEN DIENST VAN HET MARKTWEZEN OVER HET JAAR 1942.

1. ALGEMEENE OPMERKINGEN.

Verordeningen en Reglementen.

Met ingang van 6 Februari werd artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt aangevuld met de bepaling, dat degene, die door de bevoegde instanties wegens prijsopdrijving is gestraft met sluiting van zijn zaak in aardappelen en/of groenten en/of fruit, gedurende de sluiting geen toegang tot de Centrale Markt wordt verleend. (Gemeenteblad 1942 Afd. 3 volgno.19).

In verband met de invoering van een regeling door het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen voor het ophalen te dezer stede van oud papier e.d. waartoe na overleg met genoemd Rijksbureau aan eenige venters een ventvergunning werd uitgereikt, moesten de artikelen 1 tot en met 10 van de Ventverordening worden gewijzigd (Gemeenteblad 1942, afd.3 volgno.59).

Personeel. [Rood/blauw omkaderd, met handgeschreven: Zie I en A]

[Linkermarge handgeschreven:]
moet later bij de [?] ondergebracht
I benoemd tot chef
werd

[Grote blauwe 'I' en 'Zie I' in de kantlijn]

[De volgende drie alinea's zijn met een groot blauw kruis doorgehaald:]
Ter waarneming van grossierszaken, welke door de eigenaren tengevolge van hun door den prijsrechter opgelegde straffen, niet langer konden worden voortgezet, werd met ingang van 1 October de bedrijfschef J.Broerse, door den Burgemeester werkzaam gesteld als Gemeentelijk Gevolmachtigde voor Grossiersbedrijven in groenten en fruit. Deze ambtenaar werd daartoe als zoodanig gedetacheerd. Sindsdien wordt de functie van Bedrijfschef der Centrale Markt waargenomen door den Adjunct-bedrijfschef H.Steenbeek.

Daar zich reeds sinds lang de behoefte deed gevoelen, in de vacature van den tweeden chef-marktopzichter op de Centrale Markt, ontstaan door het overlijden van een hunner, te voorzien, werd mede als gevolg van bovenbedoelde maatregel, besloten thans weer in deze vacature te voorzien waartoe in October een controleur aangewezen om als zoodanig op proef dienst te doen.

Aangezien het aantal ambtenaren, behoorende tot het controleerende personeel van den dienst, niet voldoende geacht kon worden, zulks in verband met de zich uitbreidende bemoeiingen van den dienst, werd in den loop van het verslagjaar overgegaan tot aanstelling van een 5-tal contrôleurs in tijdelijken dienst, welke voorloopig op de Centrale Markt werden te werk gesteld.

[Einde doorgehaald gedeelte]

De hoofdopzichter van het koelhuis T.Jonkman werd met ingang van 1 Januari benoemd tot chef van den technischen dienst, zulks in overeenstemming met den aard der werkzaamheden, welke door dezen ambtenaar worden verricht.

Met ingang van dienzelfden datum werden nog andere leden van het technische en administratieve personeel bevorderd. Onder het laatstgenoemde personeel vonden op het Hoofdkantoor eenige verschuivingen plaats, voornamelijk tengevolge van het vertrek van ambtenaren, die als gevolg van maatregelen van Hooger Gezag waren ontslagen; Van Duinhoven werd aangesteld als bureauchef.

[Gedeeltelijk blauw omkaderd:]
De uitbreiding der werkzaamheden aan de Vischmarkt, als gevolg van de nieuw ingevoerde maatregelen ter verdeeling van visch, had tot gevolg, dat enkele contrôleurs aldaar te werk werden gesteld, terwijl 2 ambtenaren, gedetacheerd van Sociale Zaken, kassiers van den dienst, als zoodanig aan de Vischmarkt te werk werden gesteld. [Het woord 'kassiers' is onder de regel bijgeschreven].

Het personeel bestond op 1 Januari uit 68 ambtenaren in vasten dienst, 1 ambtenaar op arbeidscontract, 2 reservisten als... Dit document vormt een primaire bron betreffende het ambtelijk beheer van de voedseldistributie en marktregulering in oorlogstijd.
* Redactionele wijzigingen: De tekst is een werkdocument. De grote blauwe kruisen en de verwijzingen zoals "Zie I" duiden op een ingrijpende herziening van het jaarverslag, waarbij bepaalde personele zaken mogelijk naar een andere sectie zijn verplaatst of zijn geschrapt.
* Handhaving: De tekst illustreert de strijd tegen 'prijsopdrijving'. Handelaren die zich niet aan de prijsvoorschriften hielden, werden hard gestraft door de 'prijsrechter' met sluiting van hun zaak en ontzegging van toegang tot de markt.
* Politieke invloed: De passage over ontslagen ten gevolge van "maatregelen van Hooger Gezag" is een eufemisme voor de zuiveringen door de Duitse bezetter. Dit betrof veelal Joodse ambtenaren (na de beruchte ariërverklaring) of ambtenaren die politiek onbetrouwbaar werden geacht door het naziregime.
* Gevolmachtigden: Het aanstellen van een 'Gemeentelijk Gevolmachtigde' om gesloten grossierszaken over te nemen, toont aan hoe de gemeente (onder toezicht van de bezetter) direct ingreep in de private handel om de distributieketen in stand te houden. In 1942 was de schaarste in bezet Nederland groot en het distributiestelsel zeer complex. De Centrale Markt in Amsterdam fungeerde als de 'maag van de stad'. De Dienst van het Marktwezen stond onder enorme druk om de voedselstroom te controleren en de zwarte handel te bestrijden. Het Rijksbureau voor oude materialen, genoemd in de tekst, was onderdeel van de bezettingseconomie gericht op de herwinning van grondstoffen (zoals oud papier) voor de Duitse oorlogsindustrie. De "Vischmarkt" (vermoedelijk die aan de De Centrale Markt) kreeg in deze periode te maken met strikte rantsoenering, wat de extra inzet van personeel en kassiers verklaart. Marktwezen Rijksbureau