Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 230
Dossier 2A
Jaar 1943
Stadsarchief

Verslag of ambtelijke nota betreffende de voedselvoorziening (aardappelen).

1942-1943 (specifiek besluit d.d. 11 december 1942).

Origineel

Verslag of ambtelijke nota betreffende de voedselvoorziening (aardappelen). 1942-1943 (specifiek besluit d.d. 11 december 1942). [Getypte tekst - pagina 8]

  • 8 -

~~15-tal aardappelenhutten op de terreinen der~~ Centrale markt uitgewerkt. In den loop van het verslagjaar kon met de uitvoering daarvan worden begonnen. Vóór het aanbreken van het nieuwe winterseizoen konden de hutten in gebruik worden genomen; een hoeveelheid van ± 50.000 hl. aardappelen was daardoor meer voor onmiddellijke consumptie ten behoeve van de stedelijke bevolking beschikbaar.

[Handgeschreven tussenvoeging:]
In de praktijk is gebleken, dat de hutten niet aan alle eischen, speciaal

De zes tijdelijke hulpmarkten der Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aardappelen, werden wederom voor den tijd van een jaar aangewezen (Gemeenteblad 1942 afd. 3 volgno. 138 sub B.3 ); met ingang van 1 December werd daaraan een zevende hulpmarkt toegevoegd, namelijk het openbare gemeentewater aan den Amstel tegenover de perceelen Weesperzijde 110-136 (Besluit van den Burgemeester d.d. 11 December 1942 no. 1010 L.M. 1942).

Overigens bleven de maatregelen betrekking hebbende op den handel op de Centrale Markt, welke

[Handgeschreven tekst in de linkermarge - bovenzijde]

werden van Gemeentewege
op de Centrale Markt
een complex van [zeven?]
aardappelhutten gebouwd
volgens het type dat in
de laatste jaren in verschillende
landbouwbedrijven werd
toegepast. Deze hutten
bezitten met een gezamenlijke
vloeroppervlakte van rond
1200 m2 waarin eventueel tot
rond 50.000 hl. kunnen worden
opgeslagen werd tot in
maart veel afgebouwd.

Ik wat betreft
de vorstvrijheid
[niet] voldeden, zoodat
eenige nauwe
voorzieningen noodig
bleken, waarvoor
in het jaar 1943
een aanvraag
werd gemaakt.

[Handgeschreven tekst in de linkermarge - onderzijde]

Door de Rijksregeering
werden in het
winterseizoen 1942/43
in diverse panden in
de stad + op de [kades?]
(m.n.v. [?] schepen in
de havens)
totaal 236 285 hl.
aardappels opgeslagen.

--- Dit document biedt een blik op de logistieke uitdagingen van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst gaat over de bouw van "aardappelenhutten" op het terrein van de Centrale Markt om een reserve van 50.000 hectoliter aardappelen aan te leggen voor de stadsbevolking.

Uit de handgeschreven aantekeningen blijkt dat de praktijk weerbarstiger was dan de planning. Hoewel de hutten een aanzienlijke oppervlakte hadden (1200 m2), bleken ze niet volledig vorstvrij, wat cruciaal is voor de opslag van aardappelen. Dit leidde tot een noodzaak voor extra voorzieningen in 1943.

Verder valt op dat de opslagcapaciteit van de gemeente (50.000 hl) in het niet valt bij de hoeveelheid die door de landelijke overheid (Rijksregeering) werd opgeslagen: ruim 236.000 hl, verspreid over diverse panden en zelfs schepen in de Amsterdamse havens. De uitbreiding van het aantal hulpmarkten, waaronder een op het water van de Amstel, wijst op een decentrale distributiestrategie om de bevoorrading van de stad te waarborgen.

--- Tijdens de Duitse bezetting was de voedseldistributie streng gereguleerd. Aardappelen vormden het basisvoedsel voor de bevolking. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 in Amsterdam-West) speelde een spilfunctie, maar door de oorlogsomstandigheden en brandstoftekorten moest de distributie worden uitgebreid naar diverse "hulpmarkten" in de stad.

De genoemde locatie aan de Weesperzijde (tegenover de nummers 110-136) ligt aan de Amstel, vlakbij de Berlagebrug. Het gebruik van het water en schepen voor opslag en handel was een pragmatische oplossing voor het gebrek aan ruimte en transportmiddelen op het land. Het document is waarschijnlijk een conceptverslag voor de gemeenteraad of een jaarverslag van de marktmeester, gezien de formele verwijzingen naar het Gemeenteblad en besluiten van de (door de bezetter benoemde) burgemeester.

Samenvatting

Dit document biedt een blik op de logistieke uitdagingen van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst gaat over de bouw van "aardappelenhutten" op het terrein van de Centrale Markt om een reserve van 50.000 hectoliter aardappelen aan te leggen voor de stadsbevolking.

Uit de handgeschreven aantekeningen blijkt dat de praktijk weerbarstiger was dan de planning. Hoewel de hutten een aanzienlijke oppervlakte hadden (1200 m2), bleken ze niet volledig vorstvrij, wat cruciaal is voor de opslag van aardappelen. Dit leidde tot een noodzaak voor extra voorzieningen in 1943.

Verder valt op dat de opslagcapaciteit van de gemeente (50.000 hl) in het niet valt bij de hoeveelheid die door de landelijke overheid (Rijksregeering) werd opgeslagen: ruim 236.000 hl, verspreid over diverse panden en zelfs schepen in de Amsterdamse havens. De uitbreiding van het aantal hulpmarkten, waaronder een op het water van de Amstel, wijst op een decentrale distributiestrategie om de bevoorrading van de stad te waarborgen.


Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting was de voedseldistributie streng gereguleerd. Aardappelen vormden het basisvoedsel voor de bevolking. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 in Amsterdam-West) speelde een spilfunctie, maar door de oorlogsomstandigheden en brandstoftekorten moest de distributie worden uitgebreid naar diverse "hulpmarkten" in de stad.

De genoemde locatie aan de Weesperzijde (tegenover de nummers 110-136) ligt aan de Amstel, vlakbij de Berlagebrug. Het gebruik van het water en schepen voor opslag en handel was een pragmatische oplossing voor het gebrek aan ruimte en transportmiddelen op het land. Het document is waarschijnlijk een conceptverslag voor de gemeenteraad of een jaarverslag van de marktmeester, gezien de formele verwijzingen naar het Gemeenteblad en besluiten van de (door de bezetter benoemde) burgemeester.

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6