Archief 745
Inventaris 745-398
Pagina 245
Dossier 24
Jaar 1943
Stadsarchief

Administratief rapport / Statistisch jaaroverzicht.

Omstreeks eind 1942 / begin 1943 (gezien de volledige data over 1942).

Origineel

Administratief rapport / Statistisch jaaroverzicht. Omstreeks eind 1942 / begin 1943 (gezien de volledige data over 1942). = 25 =

| Markten | half-jaar-plaatsen | week-plaatsen | dagplaatsen |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | 1941 | 1942 | 1941 | 1942 | 1941 | 1942 |
| Nieuwmarkt | 6 | 5 | 2.935 | 2.095 | 3.158 | 12.457 |
| Waterlooplein | 20 | 3 | 7.040 | 5.863 | 9.960 | 2.039 |
| Dapperstraat | 70 | 52 | 4.150 | 2.878 | 6.047 | 3.532 |
| Albert Cuypstraat | 31 | 33 | 13.533 | 10.162 | 15.456 | 9.816 |
| Ten Katestraat | 30 | 28 | 8.596 | 6.450 | 5.754 | 7.029 |
| Lindengracht | 53 | 44 | 8.605 | 7.062 | 8.665 | 3.484 |
| Joubertstraat | - | 3 | 299 | 4.264 | 290 | 227 |
| Gaaspstraat | - | 3 | 1.267 | 10.111 | 1.685 | 4.274 |
| Beethovenstraat | - | - | - | 256 | -- | -- |
| Minervaplein | - | - | - | 485 | - | - |
| Jan Evertsenstraat | - | - | - | 1.029 | - | 2.129x |
| Mosplein | - | - | - | 610 | - | 1.894x |
| Stadionplein | - | - | - | 284 | - | - |
| Totaal: | 210 | 171 | 47.138 | 51.549 | 54.684 | 46.881 |

x In deze cijfers zijn ook begrepen de dagplaatsen ingenomen op de weekmarkt.

III WEEKMARKTEN.

Boom- en Bloemmarkt.

Teneinde te probeeren deze markt nieuw leven in te blazen, werd besloten ~~haar~~ [bij wijze van proef een markt] [met] ingang van 21 September, dagelijks ~~te doen~~ gehouden [in plaats van 3 dagen per week]. Een [hiervoor] belemmering vormde tot nu toe de verkeersbezwaren, welke onder de huidige omstandigheden echter niet meer gelden. De Singel (Zuidzijde), tusschen de Wijde Heisteeg en het Muntplein, werd daartoe, voor den tijd van een jaar, aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van de Boom- en bloemmarkt en wel op Dinsdag, Dit document biedt een uniek statistisch inzicht in de economische en maatschappelijke ontwrichting van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog:

  1. De tragedie van het Waterlooplein: De data tonen een dramatische krimp op het Waterlooplein. Het aantal half-jaarplaatsen daalt van 20 naar 3 en de dagplaatsen storten in van 9.960 naar 2.039. Dit is een direct gevolg van de deportatie en uitsluiting van de Joodse bevolking, die historisch gezien de motor achter deze markt was.
  2. Verschuiving naar de Rivierenbuurt: De enorme stijging op de Gaaspstraat (weekplaatsen van 1.267 naar 10.111) is opmerkelijk. Dit hangt samen met de instelling van specifieke "Joodse markten" door de bezetter in 1941, waar Joodse kooplieden en klanten naartoe werden gedwongen.
  3. Nieuwe locaties: In 1942 verschijnen markten in chiquere buurten (Beethovenstraat, Minervaplein), wat duidt op een poging de distributie van goederen te reorganiseren nu de traditionele markten wegvielen of onbereikbaar werden.
  4. Verkeerssituatie: De opmerking dat "verkeersbezwaren" voor de bloemenmarkt op het Singel niet meer gelden onder de "huidige omstandigheden" is veelzeggend. Door brandstoftekorten was het gemotoriseerd verkeer in de stad vrijwel stilgevallen, waardoor marktactiviteiten op de openbare weg minder hinder veroorzaakten. Dit verslag is waarschijnlijk afkomstig uit een publicatie van het Bureau van de Marktcommissaris of de Gemeente Amsterdam. Het bevindt zich op het breukvlak van bureaucratische verslaglegging en de rauwe werkelijkheid van de bezetting. De getallen in de tabel zijn niet louter economisch; ze vormen de administratieve neerslag van de Holocaust in Amsterdam, waarbij hele bevolkingsgroepen uit het straatbeeld en de economie werden gewist. De handgeschreven wijzigingen tonen aan dat er zorgvuldig werd geformuleerd hoe men deze wijzigingen in officiële stukken wilde presenteren.

Samenvatting

Dit document biedt een uniek statistisch inzicht in de economische en maatschappelijke ontwrichting van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog:

  1. De tragedie van het Waterlooplein: De data tonen een dramatische krimp op het Waterlooplein. Het aantal half-jaarplaatsen daalt van 20 naar 3 en de dagplaatsen storten in van 9.960 naar 2.039. Dit is een direct gevolg van de deportatie en uitsluiting van de Joodse bevolking, die historisch gezien de motor achter deze markt was.
  2. Verschuiving naar de Rivierenbuurt: De enorme stijging op de Gaaspstraat (weekplaatsen van 1.267 naar 10.111) is opmerkelijk. Dit hangt samen met de instelling van specifieke "Joodse markten" door de bezetter in 1941, waar Joodse kooplieden en klanten naartoe werden gedwongen.
  3. Nieuwe locaties: In 1942 verschijnen markten in chiquere buurten (Beethovenstraat, Minervaplein), wat duidt op een poging de distributie van goederen te reorganiseren nu de traditionele markten wegvielen of onbereikbaar werden.
  4. Verkeerssituatie: De opmerking dat "verkeersbezwaren" voor de bloemenmarkt op het Singel niet meer gelden onder de "huidige omstandigheden" is veelzeggend. Door brandstoftekorten was het gemotoriseerd verkeer in de stad vrijwel stilgevallen, waardoor marktactiviteiten op de openbare weg minder hinder veroorzaakten.

Historische Context

Dit verslag is waarschijnlijk afkomstig uit een publicatie van het Bureau van de Marktcommissaris of de Gemeente Amsterdam. Het bevindt zich op het breukvlak van bureaucratische verslaglegging en de rauwe werkelijkheid van de bezetting. De getallen in de tabel zijn niet louter economisch; ze vormen de administratieve neerslag van de Holocaust in Amsterdam, waarbij hele bevolkingsgroepen uit het straatbeeld en de economie werden gewist. De handgeschreven wijzigingen tonen aan dat er zorgvuldig werd geformuleerd hoe men deze wijzigingen in officiële stukken wilde presenteren.

Locaties

Amsterdam Nederland.

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Waterlooplein 1.954 1/2
Aal en paling Waterlooplein 154.200
Aal en paling Waterlooplein 1.025
Aandeel huur hoofdkantoor Waterlooplein
Aankoop kisten Waterlooplein
Aantal auto’s (mosselen) Waterlooplein ---
Aantal vaartuigen Waterlooplein 54
Aantal vaartuigen Waterlooplein 77
Aantal wagons (mosselen) Waterlooplein ---
Aardap.: Waterlooplein 216.830.550
Aardap.: Waterlooplein 216.830.830
W. Fruithof Waterlooplein 550
Aard.gr.fruit Waterlooplein 173
Aard.gr.fruit Waterlooplein -359
Aard.gr.fruit Waterlooplein -172
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein
Af te dragen Loonbelasting Waterlooplein 84
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.456
A. Cuypstraat Waterlooplein 9.816
A. Cuypstraat Waterlooplein 9816 / 15.456
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6