Jaarverslag van een gemeentelijke dienst (Dienst van het Marktwezen). 1942. Jaarverslag 1942
van den Dienst op het Marktwezen.

I. Algemeene Opmerkingen.
Verordeningen en Reglementen.

Met ingang van 6 Februari werd artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt aangevuld met de bepaling, dat degenen die door de bevoegde instanties wegens prijsopdrijving is gestraft met sluiting van zijn zaak in aardappelen en/of groenten en/of fruit, gedurende die sluiting geen toegang tot de Centrale Markt wordt verleend. (Gemeenteblad 1942 Afd. 3 Volgnr. 31).

In verband met de invoering van een regeling door het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen voor het ophalen te dezer stede van oud papier e.d., waartoe na overleg met genoemd Rijksbureau aan eenigen anderen vergunning werd uitgereikt, moesten de artt. 1 tot en met 10 van de Ventverordening worden gewijzigd. (Gemeenteblad 1942 Afd. 3 volgnr. 59).

Personeel.
Ter waarneming van zaken, die door de eigenaren, tengevolge van hun door de bevoegde instanties opgelegde straffen, niet langer konden worden voortgezet, werd met ingang van 1 October de bedrijfschef de heer Boerse, door het Gemeentebestuur aangewezen als beheerder van bedoelde zaken. Deze ambtenaar is bovendien gedetacheerd als Gemeentelijk Gevolmachtigde voor grossiersbedrijven in groenten en fruit, en oefent zijn bedrijf uit op de Centrale [markt...] Het document is een ambtelijk verslag uit de bezettingstijd (1942). De tekst is geschreven in een duidelijk leesbaar, maar karakteristiek handschrift van een secretarie-ambtenaar uit die periode.

De kernpunten uit de tekst zijn:
1. Sancties op prijsopdrijving: Er werd streng opgetreden tegen handelaren die de prijzen van schaarse levensmiddelen (aardappelen, groenten, fruit) te hoog opdreven. Een sluiting van de zaak betekende voortaan ook een ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt.
2. Grondstoffenschaarste: De wijziging van de 'Ventverordening' wijst op de centrale regie over afvalstoffen (zoals oud papier) door het 'Rijksbureau voor oude materialen', een typisch fenomeen in een oorlogseconomie waarin recycling cruciaal was.
3. Overname van beheer: Wanneer ondernemers gestraft werden (vaak door de Duitse bezetter of collaborerende instanties), werden hun zaken niet simpelweg gesloten, maar onder overheidstoezicht geplaatst. De aanstelling van de heer Boerse als beheerder/gevolmachtigde illustreert hoe de gemeente direct ingreep in de bedrijfsvoering van de private sector. Dit verslag weerspiegelt de economische controle tijdens de Tweede Wereldoorlog. De term "bevoegde instanties" verwijst in deze context vaak naar de Prijsbeheersing of de economische opsporingsdiensten die toezagen op de distributie. De schaarste aan voedsel en materialen leidde tot een woud aan nieuwe regels en verordeningen. Opvallend is de zakelijke, bijna kille toon waarop de overname van zaken van "gestrafte" burgers wordt beschreven; dit was de dagelijkse administratieve realiteit onder het nationaalsocialistische bewind in Nederland. I. Algemeene Marktwezen Rijksbureau