Officiële circulaire/mededeling van de Gemeente Amsterdam.
Origineel
Officiële circulaire/mededeling van de Gemeente Amsterdam. 7 januari 1943. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte). Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën van de gemeente. [Stempel/Handschrift bovenaan:]
No. 7 / / / M. 1943
[Gedrukte tekst:]
GEMEENTE AMSTERDAM
No. 1416 A. Z.
AMSTERDAM, 7 Januari 1943
Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën.
Aangezien bij het Gemeentemagazijn nog slechts enkele batterijen voor zaklantaarns in voorraad zijn en aanvulling van dien voorraad thans vrijwel onmogelijk is, verzoek ik U in de door batterijen gevoede lantaarns lampjes van 0.1 amp. in plaats van lampjes van 0.3 amp. te doen gebruiken.
De levensduur der batterijen wordt daardoor ongeveer verdubbeld terwijl de lichtsterkte voor normaal gebruik nog voldoende blijft.
Deze 0.1 amp. lampjes kunnen binnenkort door het Gemeentemagazijn worden geleverd.
De Burgemeester van Amsterdam,
[Handtekening: Voûte]
[Handgeschreven aantekeningen:]
(Rechtsboven:) mr. H. Jonker (?)
(Linksonder:) bon 821
(Rechtsonder:) bon gesch aan ge. mag. 21-1-43
[Voetnoot:]
Stadsdrukkerij Amsterdam
26274-12-42-75 Dit document is een sprekend voorbeeld van een administratieve maatregel als gevolg van de materiaalschaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester dwingt een bezuiniging af op het gebruik van batterijen door technisch in te grijpen: het vervangen van 0.3 ampère lampjes door 0.1 ampère lampjes in zaklantaarns.
De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U... te doen gebruiken"). De logica is puur praktisch: door het stroomverbruik te verlagen, wordt de levensduur van de schaarse batterijen verdubbeld. De handgeschreven aantekeningen onderaan suggereren dat deze specifieke kopie is verwerkt voor de administratie ("bon gesch aan gem. mag."), wat duidt op de uitvoering van het besluit op 21 januari 1943. Het document dateert uit januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De burgemeester op dat moment was Edward John Voûte, die door de bezetter was aangesteld.
De context is die van de schaarste-economie. Door de oorlogvoering en de Duitse opeisingen was er een chronisch tekort aan grondstoffen en metalen (zoals zink en mangaan voor batterijen). Zaklantaarns waren in deze periode essentieel vanwege de strikte verduisteringsmaatregelen: op straat mocht geen licht branden om geallieerde piloten niet te navigeren, waardoor burgers en ambtenaren in het volledige duister hun weg moesten vinden. Dit document laat zien hoe de bezettingsbureaucratie tot in de kleinste details (het wattage van een lampje) moest improviseren om de gemeentelijke diensten draaiende te houden. E.J. Vo H. Jonker Gemeente Amsterdam
Samenvatting
Dit document is een sprekend voorbeeld van een administratieve maatregel als gevolg van de materiaalschaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog. De burgemeester dwingt een bezuiniging af op het gebruik van batterijen door technisch in te grijpen: het vervangen van 0.3 ampère lampjes door 0.1 ampère lampjes in zaklantaarns.
De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U... te doen gebruiken"). De logica is puur praktisch: door het stroomverbruik te verlagen, wordt de levensduur van de schaarse batterijen verdubbeld. De handgeschreven aantekeningen onderaan suggereren dat deze specifieke kopie is verwerkt voor de administratie ("bon gesch aan gem. mag."), wat duidt op de uitvoering van het besluit op 21 januari 1943.
Historische Context
Het document dateert uit januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De burgemeester op dat moment was Edward John Voûte, die door de bezetter was aangesteld.
De context is die van de schaarste-economie. Door de oorlogvoering en de Duitse opeisingen was er een chronisch tekort aan grondstoffen en metalen (zoals zink en mangaan voor batterijen). Zaklantaarns waren in deze periode essentieel vanwege de strikte verduisteringsmaatregelen: op straat mocht geen licht branden om geallieerde piloten niet te navigeren, waardoor burgers en ambtenaren in het volledige duister hun weg moesten vinden. Dit document laat zien hoe de bezettingsbureaucratie tot in de kleinste details (het wattage van een lampje) moest improviseren om de gemeentelijke diensten draaiende te houden.