Getypte ambtelijke brief (doorslag). 18 januari 1943. De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst, naam niet gespecificeerd). [Handgeschreven paraaf in rechterbovenhoek: Km/...]

VB/HB.

den Heer Chef der Centrale Schrijf-
kamer, belast met de contrôle op het
schrijfmachinebezit der Gemeente,
Raadhuis,
AMSTERDAM-CENTRUM. Wijk 3.

7/2/1 M. 2. 18 Januari 1943.

Naar aanleiding van Uw circulaire d.d.15 Januari jl.doe
ik U in bijlage dezes de kaarten van de twee bij mijn dienst
in gebruik zijnde schrijfmachines toekomen, onder mededeeling
dat tot nu toe geen reparaties zijn geschied.
Een der machines echter, namelijk de A.E.G.Olympia no.
37054 van 1934 zou op advies van den monteur met het gewone
onderhoud belast, gerepareerd moeten worden wegens een breuk
in den brug van de machine. Daardoor zou deze machine gedu-
rende eenige weken niet ter beschikking van mijn dienst kun-
nen zijn; zij kan echter beslist niet gemist worden.
Beleefd verzoek ik U derhalve, het daarheen te leiden,
dat, indien U van oordeel mocht zijn, dat deze reparatie
moet geschieden, gedurende den tijd, dat de machine ter repa-
ratie afwezig is, een andere schrijfmachine ter beschikking
van mijn dienst wordt gesteld.

De Directeur, De kern van deze brief is een verzoek om vervanging van een defecte schrijfmachine. In antwoord op een eerdere circulaire (inventarisatie) van 15 januari 1943, rapporteert de directeur van een onbekende gemeentelijke dienst over zijn machinepark. Hij bezit twee machines, waarvan één (een A.E.G. Olympia uit 1934) een gebroken 'brug' heeft.

Omdat de reparatie enkele weken in beslag zal nemen en de dienst de machine niet kan missen, wordt er verzocht om een leentoestel. De brief getuigt van een strikte bureaucratische controle op kantoormaterieel; elke machine wordt met merk, serienummer en bouwjaar geregistreerd. Dit document is opgesteld in januari 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er een schaarste aan grondstoffen en technische onderdelen, waardoor reparaties aan precisie-apparatuur zoals schrijfmachines tijdrovend en gecompliceerd waren.

Tegelijkertijd voerde het bezettingsbestuur, in samenwerking met de gemeentelijke administratie, een scherpe controle uit op communicatiemiddelen. Schrijfmachines waren essentieel voor de bedrijfsvoering, maar werden door de bezetter ook gezien als potentiële instrumenten voor het verzet (bijvoorbeeld voor het typen van illegale pamfletten). De "Centrale Schrijfkamer" in het Raadhuis fungeerde hier als het centrale orgaan dat toezag op het rechtmatige bezit en de staat van dit materieel binnen de gemeente Amsterdam. A.E.G. Olympia Gemeente Amsterdam