Getypte ambtelijke brief met handgeschreven aantekeningen. 5 juli 1943. De Directeur (van het Marktwezen). [Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:] Verzonden 5/7
[Rechtsboven:] SV.

8a/5/3 M.

5 Juli 1943.

aantal ambtenaren en
werklieden.

den Heer Wethouder
voor de Arbeidszaken,

A l h i e r.

Ter voldoening aan Uw circulaire d.d. 31 December 1931 No. 721 Arb. en 18 Februari 1939 No. 95 g Arb. 1939 heb ik de eer U te berichten, dat op 30 Juni 1943 in dienst waren bij het Markt-wezen:

65 vaste ambtenaren (waarvan 2 ambtenaren te werkgesteld bij Bureau "Gemeente Gevolmachtigde voor grossierszaken in groenten en fruit").
6 tijdelijke ambtenaren (waarvan 1 sinds 29 April 1943 als vrijwilliger heeft dienst genomen bij de Waffen S.S.).
2 jeugdige ambtenaren
1 ambtenaar op arbeidscontract
2 reservisten (als ambtenaar dienstdoende)
3 ambtenaren (gedetacheerd van Sociale Zaken)
7 vaste werklieden
1 reservist (als werkman dienstdoende)

Op 1 Juli 1943 waren bovengenoemde aantallen niet gewijzigd.

De Directeur, Dit document is een personeelsoverzicht van de gemeentelijke dienst Marktwezen, opgesteld midden in de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een gedetailleerde uitsplitsing van de verschillende soorten dienstverbanden en statussen van het personeel op een specifiek peilmoment (30 juni 1943).

Opvallend is de administratieve precisie waarmee ook uitzonderingen worden genoteerd, zoals ambtenaren die elders zijn tewerkgesteld of gedetacheerd zijn van andere diensten zoals Sociale Zaken. De meest opmerkelijke vermelding is die van een tijdelijk ambtenaar die zich op 29 april 1943 als vrijwilliger heeft gemeld bij de Waffen S.S. De droge, bureaucratische wijze waarop dit feit tussen de andere personeelsgegevens wordt genoteerd, illustreert de normalisering van dergelijke collaboratie binnen het ambtelijk apparaat onder de bezetting. In 1943 was de Duitse bezetting van Nederland in een verharde fase beland. Het ambtelijk apparaat in steden als Amsterdam (waar termen als "Marktwezen" en "Wethouder voor de Arbeidszaken" naar verwijzen) bleef gedurende de oorlog functioneren, maar stond onder toezicht van de bezetter.

Het feit dat een ambtenaar zich aanmeldde voor de Waffen S.S. was in deze periode niet ongewoon onder sympathisanten van het nationaalsocialisme. Voor de administratie was dit simpelweg een reden voor afwezigheid die genoteerd diende te worden, vergelijkbaar met een detachering. Dergelijke documenten zijn waardevol voor historici omdat ze inzicht geven in de personele samenstelling van overheidsdiensten en de mate waarin de oorlogssituatie en ideologische keuzes doorsijpelden in de dagelijkse bureaucratie.