Doorslag van een ambtelijke brief of rapport (pagina 2). [Pagina-nummering midden boven:] -2-

[Linker kantlijn, handgeschreven:]
3
Gedurende het afgelopen jaar
3
1943
Prod.nr. [onleesbaar]
10e [?]
II [?]
?
Idem?

[Hoofdtekst:]
kasregister. Uitgaven worden door hen niet gedaan; de onder 4 genoemde ambtenaar heeft den kassier van het Hoofdkantoor tijdens diens vacantie vervangen en was toen belast met het ontvangen en uitgeven van gelden.
Genoemde ambtenaren zijn verantwoordelijk voor de hun toevertrouwde gelden; uiteraard brengt hun werk dus financieel risico met zich mede.
In het tijdvak van 30 April tot en met 14 Juni 1942 beliep het kasbeheer van den sub.1 genoemden ambtenaar een bedrag van f 102.830,81;
van den sub.2 genoemden ambtenaar f 331.238,94 (van 28 Mei tot en met 29 December 1942;)
van den sub.3 genoemden f 436.828,80 van 17 Juni - 29 December;
van den sub.4 genoemden f 28.150,77 ontvangsten
" 26.236,87 uitgaven
--------------------
f 54.387,64 (van 27 Juli - 15 Augustus 1942.)
Op grond van het bovenstaande acht ik het billijk, dat aan hun als vergoeding voor het door hen gedragen risico een kastoelage wordt toegekend.
Ik heb de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat bij Besluit van den Burgemeester aan bovengenoemde ambtenaren voor het jaar 1942 een kastoelage wordt toegekend tot een nader door de afdeeling Financiën aan te geven bedrag.

[Omcirkelde paragraaf:]
Voor de goede orde bericht ik U nog, dat volgens mijn informaties de ambtenaren Vietor en Cobussen, volgens een bij den Dienst van Sociale Zaken bestaande regeling voor kasbeheer over de periode van 1942, voordat zij bij het Marktwezen waren gedetacheerd, een kastoelage zullen ontvangen van respectievelijk f 80,- voor een omzet van f 334.984,- en f 80,- voor een omzet van f 379.883,-.

                                        De Directeur, Dit document betreft een administratieve afwikkeling van risicovergoedingen (kastoelagen) voor gemeenteambtenaren in Amsterdam. De kern van het betoog is dat de betreffende ambtenaren (aangeduid als sub. 1 t/m 4) grote sommen contant geld beheerden — variërend van ruim 50.000 tot ruim 400.000 gulden over specifieke periodes in 1942.

Opvallende punten:
* Financiële verantwoording: De directeur benadrukt het "financieel risico", wat destijds betekende dat ambtenaren bij kastekorten persoonlijk aansprakelijk gesteld konden worden. De kastoelage diende als een vorm van verzekeringspremie of compensatie voor dit risico.
* Annotaties: De handgeschreven opmerkingen in de kantlijn wijzen op een latere verwerking (1943) of controle door een andere afdeling.
* Detachering: De namen Vietor en Cobussen worden specifiek genoemd in relatie tot hun eerdere detachering bij de Dienst van Sociale Zaken, waarvoor zij reeds een toelage van f 80,- ontvingen. Het document dateert uit de periode van de Duitse bezetting (1942-1943). Hoewel de oorlogssituatie niet expliciet wordt genoemd, ging de gemeentelijke administratie in Amsterdam onder toezicht van de bezetter door. Het "Marktwezen" was in deze periode cruciaal voor de gecontroleerde distributie van goederen en voedsel via de markten.

De genoemde bedragen zijn voor die tijd aanzienlijk. Ter vergelijking: een jaarinkomen van f 2.000,- tot f 3.000,- was in 1942 een modaal salaris. Het feit dat individuele ambtenaren tonnen aan guldens onder hun hoede hadden, verklaart de noodzaak voor een formele regeling van de kastoelages via een besluit van de Burgemeester (in die tijd de door de Duitsers aangestelde regeringscommissaris E.J. Voûte). De "Dienst van Sociale Zaken" was in de oorlogsjaren eveneens zeer druk met de uitvoering van steunregelingen.