Handgeschreven conceptbrief of intern advies. 23 december 1943. (Linksboven:)
Bevinding
controleeren
Dijkema.

(Midden boven, schuin:)
Hedenochtend
Typen

(Rechtsboven:)
A'dam 23/12 -'43
W. R. M.
$8^H/19/6^d$

(Hoofdtekst:)
Onder terugzending van de met Uw kantbrieven d.d. 7, 8 en 15 Dec. jl. om advies ontvangen stukken No 31/g - t.m. 43 hebben de ondergeteekenden de eer U het volgende te richten.

Alvorens het desbetreffende verzoek van de zakelijke kant te behandelen moge eerst eenige opmerkingen van principieelen aard voorafgaan.

Het wil ons voorkomen, dat er principieel bedenkingen zijn te opperen tegen het in behandeling nemen van het verzoek van het N.A.S. Het verzoek komt neer op een oordeel van buitenstaanders omtrent de plaats, welke een personeelslid bij de tak van dienst of bedrijf heeft of kan innemen, of althans kan verwerven.

Naar ons oordeel moet iedere, die een deel van het bedrijf uitmaakt en dus niet over alle stukken, inlichtingen en voorlichtingen beschikt of kan beschikken, de mogelijkheid om zich een verantwoord oordeel te kunnen vormen (in de verschillende rangen) over de plaats, welke leden van het personeel bij die dienst of het bedrijf houdt, moet het verzoek van het N.A.S. worden beschouwd als een, dat alle voorwaarden mist om er op in te gaan, tenzij aan het N.A.S. alle gegevens zouden moeten worden verstrekt om het in staat te stellen, zich niet slechts over dit ene, los van het directe belang van de persoon waarvoor het verzoek is gedaan doch tevens zich een oordeel te vormen, doch tevens over de vraag te kunnen behandelen waarom niet een ander van het personeel dan die waarvoor voor de gedachte promotie in aanmerking moet komen.

In dit verband moet dan ook de opmerking worden gemaakt, dat er een vergissing bij het N.A.S. in het spel is wanneer in den brief de opmerking wordt gemaakt, dat het thans ingediende verzoek al reeds sedert 1938 aan de orde is. Dit is niet het geval. Sedert langen tijd is wel een verzoek tot promotie aan de orde geweest niet van Dijkema als persoon doch voor de proefcontroleurs waarvan hij deel uitmaakt. Het thans aanhangige verzoek raakt deze kwestie in het geheel niet doch komt neer om Dijkema op het person- van voorkeur aan Dijkema bij een veronderstelde vacature van marktopzichter.

(Marge links:)
$\leftarrow$ heeft in de marge. Dit document is een ambtelijk advies met betrekking tot een promotieverzoek voor een zekere Dijkema. De kern van het schrijven is een principiële afwijzing van de inmenging door een externe organisatie (het N.A.S., waarschijnlijk het Nationaal Arbeids-Secretariaat of het daarmee verwante Nederlandsch Arbeidsfront).

De opstellers argumenteren dat een buitenstaander geen oordeel kan vellen over de geschiktheid van personeel, omdat zij niet beschikken over alle interne informatie en dossiers. Om een eerlijk oordeel te kunnen vellen, zou het N.A.S. inzage moeten krijgen in de dossiers van ál het personeel om te kunnen vergelijken, wat onwenselijk is.

Daarnaast wordt een feitelijke onjuistheid in het verzoek gecorrigeerd: de bewering dat de zaak-Dijkema al sinds 1938 loopt is onjuist. Er liep wel een collectieve zaak voor 'proefcontroleurs' (waar Dijkema onder viel), maar dit specifieke verzoek om hem voor te dragen voor de functie van 'marktopzichter' is nieuw en staat los van de eerdere kwestie. De datum van het document, december 1943, plaatst deze brief midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode waren arbeidsverhoudingen en vakbonden (zoals het N.A.S. of het door de bezetter gecontroleerde N.A.F.) bronnen van bureaucratische strijd. Het taalgebruik is formeel en typerend voor de Nederlandse ambtenarij uit die tijd. De vermelding van "proefcontroleurs" en "marktopzichter" duidt op een gemeentelijke of semioverheidsdienst, mogelijk gerelateerd aan de voedselvoorziening of markttoezicht in Amsterdam, wat in oorlogstijd zeer gevoelige sectoren waren. N.A.S. Het