Bestelbon voor groentendistributie (rantsoeneringsdocument). [Links boven:]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

[Midden links:]
Bestelbon A № 001274

GEZINSKAART No. ................................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ................................................................ .

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ................................................................

[Rechts:]
.......... pond roode kool
.......... ” savoye kool
.......... ” uien
.......... ” wortelen
.......... ” koolrapen
.......... ” bieten (rauw)
.......... ” zuurkool

Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ..........

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

.......................................... (Handteekening) * Administratieve functie: Deze bon diende als bewijs van bestelling binnen het distributiesysteem. De koppeling aan de 'Gezinskaart' zorgde ervoor dat huishoudens niet meer konden kopen dan hun toegewezen rantsoen.
* Logistiek: De groenten konden niet direct gekocht worden; men moest ze bestellen en een week later ophalen op een specifieke 'distributieplaats'. Dit wijst op een strak gereguleerde centrale aanvoer.
* Aanbod: De lijst bevat uitsluitend 'harde' bewaargroenten (kool, uien, wortelen, koolrapen, bieten). Dit zijn typische wintergroenten die goed te transporteren en op te slaan waren tijdens schaarste.
* Prijsstelling: Er wordt een prijs van "3 cent per kg" genoemd. Dit is een extreem lage, door de overheid gesubsidieerde prijs, bedoeld om de basisbehoeften voor de gehele bevolking betaalbaar te houden tijdens de bezetting.
* Herkomst: De drie 'X'-tekens linksboven zijn de Andreaskruisen uit het wapen van Amsterdam, wat aangeeft dat dit een formulier van de Amsterdamse gemeentelijke distributiedienst is. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Al vrij snel na het begin van de oorlog werd distributie ingevoerd om de schaarste aan goederen eerlijk te verdelen (en om de uitvoer naar Duitsland te kunnen controleren).

In de loop van de oorlog werd de lijst met beschikbare groenten steeds korter en de rantsoenen kleiner. Vooral in de grote steden in het westen (zoals Amsterdam) was de voedselvoorziening kritiek, wat culmineerde in de Hongerwinter van 1944-1945. Een bon als deze was voor burgers van levensbelang om toegang te krijgen tot de weinige beschikbare verse vitaminen. De nadruk op 'zoekgeraakte bonnen worden niet vergoed' onderstreept de administratieve strengheid van het systeem; zonder papieren bewijs had men letterlijk geen recht op eten.