Handgeschreven brief (ambtelijke correspondentie). 8 juli 1943. Een medewerker van de Amsterdamse marktdienst (ondertekend met een onduidelijk monogram, mogelijk W. Hey of W. Pij). De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Linker bovenhoek, schuin:]
Inschrijven
[Paraaf]

[Rechter bovenhoek, schuin:]
Aanhouden
voor Directeur

[Midden boven:]
Den Heer Directeur Marktwezen. 52
No. 8a/52/1 M. 1943 [stempel]

Sedert langen tijd heb ik tijdens mijn tewerkstelling op de markt Ten Katestraat mijn rijwiel gebruikt voor contrôle van de brandstoffenmarkt en om naar het hoofdkantoor te gaan voor het dagelijks afdragen van ontvangen marktgelden. Thans gebruik ik mijn fiets om mij te begeven naar de Gaaspstraat - Beethovenstraat en eventueel Bloemenmarkt.
Ik heb den laatsten tijd veel kosten voor reparatie en onderhoud van banden, weshalve ik beleefd verzoek mij, zoo mogelijk, ingevolge de geldende bepalingen vergoeding te willen verleenen.

Amsterdam, 8 Juli 1943
[handtekening]

[Aantekening onderaan in ander handschrift:]
Gaaspstr. wordt
opgeheven.
Bloemenmarkt + Beethovenstr. komt
vrij vrijwel nooit. De enkele maal, dat
dit toch zou moeten, gaat hij maar met
de tram!

[Paraaf, mogelijk J.H.D.]
bespreken met [Insp.?]

[Rode aantekening rechtsonder:]
Contrôle brandstoffenmarkt?
Geschiedde eigenlijk door controleurs.
[Paraaf]
Th. v. Duinhoven Het document is een formeel verzoek van een marktambtenaar voor een onkostenvergoeding voor zijn privéfiets, die hij voor dienstdoeleinden gebruikt. Hij voert aan dat hij voor controlewerkzaamheden (met name de brandstoffenmarkt) en het transporteren van contant marktgeld grote afstanden moet afleggen tussen locaties als de Ten Katestraat, de Gaaspstraat en de Beethovenstraat. De kern van zijn verzoek ligt in de hoge kosten voor "reparatie en onderhoud van banden".

De interne reactie op het verzoek is echter zeer afwijzend en zelfs enigszins cynisch ("gaat hij maar met de tram!"). De meerderen trekken de noodzaak van het fietsgebruik in twijfel:
1. Relevantie: De markt in de Gaaspstraat wordt opgeheven, waardoor die route vervalt.
2. Frequentie: Andere locaties worden volgens de controleur nauwelijks bezocht.
3. Taakomschrijving: In de rode kanttekening merkt Th. v. Duinhoven op dat de controle van de brandstoffenmarkt eigenlijk niet tot de taak van deze specifieke medewerker behoort, maar door gespecialiseerde controleurs wordt gedaan.

Het document illustreert de strenge ambtelijke hiërarchie en de kritische blik op onkostendeclaraties, zelfs voor kleine bedragen of basisbehoeften zoals fietsonderhoud. Dit document stamt uit juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De historische context is cruciaal voor het begrijpen van de tekst:

• Schaarste: De vermelding van hoge kosten voor "onderhoud van banden" is zeer typerend voor deze periode. Rubber was uiterst schaars en duur; veel mensen reden in die tijd op massieve houten banden of zelfs op de kale velgen ("anti-plofbanden"). Een fiets was een essentieel maar kostbaar bezit.
• Brandstoffenmarkt: Tijdens de oorlog was brandstof (kolen, turf, hout) strikt gerantsoeneerd. De controle op de handel hierin was een prioriteit voor de autoriteiten om zwarte handel tegen te gaan.
• Openbaar vervoer: De suggestie om "met de tram" te gaan, geeft aan dat het tramnetwerk in Amsterdam in 1943 nog functioneerde, hoewel de dienstregeling door stroomtekorten en vorderingen steeds verder werd ingeperkt.
• Locaties: De genoemde locaties (Ten Katestraat in West, Gaaspstraat in de Rivierenbuurt, Beethovenstraat in Zuid) liggen relatief ver uit elkaar, wat het gebruik van een vervoermiddel logisch maakte voor een ambtenaar die op meerdere plekken toezicht moest houden.