Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 14 juli 1943. De Directeur (van een ongenoemde gemeentelijke dienst). [Handgeschreven in blauw potlood/inkt:] Verzonden 14/7

[Links:] 8a/55/2 M.
[Rechts:] Rp.

14 Juli 1943.

Den Heer Wethouder
voor de Arbeidszaken,
Raadhuis,
A l h i e r.
===========

Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 13 Juli
jl. No.1144 Arb.1943, heb ik de eer U te berichten, dat bij
mijn dienst geen personen werkzaam zijn, geboren in het
jaar 1924.

De Directeur, Het document is een korte, formele ambtelijke mededeling tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De directeur van een gemeentelijke dienst reageert op een circulaire van de Wethouder voor Arbeidszaken van slechts één dag eerder. De kern van de boodschap is een negatieve rapportage: er werken binnen de betreffende dienst geen personen die geboren zijn in het jaar 1924. De toon is uiterst zakelijk en volgt de toenmalige ambtelijke etiquette ("heb ik de eer U te berichten"). De historische context van deze brief is van groot belang. In 1943 was de Arbeitseinsatz (de gedwongen tewerkstelling van Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie) in volle gang. De Duitse bezetter voerde de druk op gemeentelijke apparaten op om lijsten met personeel aan te leveren, gesorteerd op geboortejaar, om te bepalen wie kon worden uitgezonden naar Duitsland.

Mannen geboren in 1924 waren in 1943 negentien jaar oud, een leeftijdscategorie die door de bezetter specifiek in het vizier werd genomen voor de arbeidsinzet. Deze brief is een direct gevolg van een administratieve inventarisatie om jonge mannen op te roepen. In dit specifieke geval rapporteert de directeur dat zijn dienst "vrij" is van personeel uit deze jaargang, wat voor de betreffende werknemers betekende dat zij (althans via deze weg) niet gevaar liepen om opgeroepen te worden.