Circulaire / Oproep voor vrijwilligers. Juli 1943. (Opmerking: De spelling uit het origineel, inclusief eventuele typefouten zoals "Vereenigimg", is aangehouden.)

[Linksboven]
No. 8a/59/1 M. 1943 3/8

Vereenigimg "Pro Juventute"
te Amsterdam
Postrekening no. 119855 telefoon no. 84571

[Rechtsboven, handgeschreven in potlood]
Bedi. Chef
terug naar [onleesbaar]

[Rechtsboven, getypt]
Amsterdam, Juli 1943.
Brieven en stukken te richten
aan: Het secretariaat der
Vereeniging "pro Juventute",
2e Helmerstraat 16, Amsterdam
West.
Aangeteekende stukken: Bij-
kantoor Hobbemastraat.

[Middenboven, diagonaal geschreven in rood krijt]
Ter herinnering
en teekening
[Paraaf]

[Body tekst]
L.S.,

De Vereeniging Pro Juventute te Amsterdam heeft voor haar Af-
deeling Gezinsvoogdij dringend behoefte aan nieuwe krachten, aan
menschen, die bereid zijn in dezen uitzonderlijk moeilijken tijd
de helpende hand te reiken aan kinderen en hun ouders, die er niet
in slagen zich alleen staande te houden.

In 1921 heeft de wet nl. de mogelijkheid geschapen, om een
kind, dat met lichamelijken of zedelijken ondergang wordt bedreigd,
zooals de wettelijke term luidt, onder toezicht van een gezinsvoogd
(es) te stellen; in de praktijk komt dit hier op neer, dat wanneer
het gedrag van een kind of van de ouders zoodanig is, dat bemoeiingen
van overheidswege noodig zijn geworden, de Kinderrechter iemand kan
aanwijzen, die namens hem toezicht in het gezin uitoefent.

Pro Juventute is den Kinderrechter behulpzaam bij het zoeken
van deze gezinsvoogden(essen) voor alle gezindten, uitgezonderd
voor diegenen, die de R.K. godsdienst belijden. Voor deze gevallen
bestaat een afzonderlijke organisatie nl. de R.K. Gezinsvoogdij-
vereeniging, gevestigd aan de O.Z. Voorburgwal 232.

De toezichthouder(ster) of gezinsvoogd(es), wiens (wier)
hulp als regel dus in ontwrichte gezinnen wordt ingeroepen, heeft
tot taak zich te stellen boven de in het gezin heerschenden conflicten
en moet trachten door het geven van rustige leiding de onderlinge
verstandhouding te verbeteren.

De allereerste taak van de(n) gezinsvoogd(es) is het ver-
trouwen te winnen van zijn (haar) pupil en zijn (haar) ouders en
wanneer dat is bereikt, wanneer de ouders met hun moeilijkheden bij
hem(haar) komen en de jongen (het meisje) zijn (haar) hart voor hem
(haar) uitstort, is reeds een goede basis gelegd voor het verdere
werk.

Het aantal toezicht-gevallen neemt den laatsten tijd hand
over hand toe en het zal wel niet noodig zijn U de reden daarvan
uiteen te zetten. Vaders, die in het buitenland zijn, kunnen geen
wakend oog houden op hun opgroeiende zoons en dochters, en de
moeders, wier taak thans zoo zeer is verzwaard kunnen niet altijd
voldoende overwicht doen gelden.

De verleidingen zijn grooter dan ooit en de ontwrichtende
werking, die van de oorlog uitgaat, treft in de eerste plaats onze
vaak onevenwichtige jongens, die in normale tijd al niet vast in
hun schoenen staan.

Het zal evenmin noodig zijn voor U te betoogen, dat het aan-
tal nieuwe toezichthouders geen gelijken tred houdt met het aan-
tal nieuwe gezinsvoogdijgevallen, terwijl daar nog bij komt, dat
vele van onze vertrouwende krachten in het buitenland te werk worden
gesteld of op andere wijze aan ons werk worden onttrokken.

[Rechtsonder, handgeschreven in potlood]
tekenen
gezien * Inhoud: De brief is een dringende oproep tot het werven van nieuwe gezinsvoogden. Pro Juventute signaleert een sterke toename van problematische gezinssituaties en een tekort aan personeel.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gebruikelijke formele schrijftaal met de oude spelling (bijv. "menschen", "moeilijken", "aangeteekende"). Opvallend is het consequente gebruik van genderneutrale termen avant la lettre door toevoegingen tussen haakjes (bijv. "gezinsvoogd(es)", "jongen (het meisje)").
* Oorlogssituatie: De tekst verwijst expliciet naar de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog: vaders die in het buitenland verblijven (waarschijnlijk krijgsgevangenschap of tewerkstelling via de Arbeitseinsatz) en de algemene morele "ontwrichting" door de oorlog. Ook het eigen personeel wordt getroffen door tewerkstelling in het buitenland.
* Verzuiling: De brief illustreert de toenmalige verzuiling in de Nederlandse jeugdzorg; Pro Juventute werkte voor alle gezindten behalve voor de katholieken, die hun eigen organisatie hadden op de O.Z. Voorburgwal. Dit document dateert van juli 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland een grimmige fase had bereikt. De maatschappelijke orde stond onder grote druk. Door de afwezigheid van veel vaders en de algemene ontreddering ontstond er onder jongeren een toename van wat men destijds "verwildering" noemde. Pro Juventute, een particuliere vereniging die de kinderwetten hielp uitvoeren, probeerde in deze crisisperiode de jeugdzorg draaiende te houden ondanks het feit dat hun eigen medewerkers ook werden weggevoerd voor gedwongen arbeid. De ambtelijke aantekeningen "ter herinnering en teekening" wijzen erop dat dit een intern circulatiestuk was binnen een (overheids)instelling of een groter kantoor. O.Z. Voorburgwal R.K. Gezinsvoogdij