Tweede pagina van een gestencilde circulaire of oproepbrief. Bestuur van de Vereeniging Pro Juventute (Amsterdam). - 2 -

Deze toestand baart ons voortdurend zorg. Het is reeds zoover gekomen, dat in vele gevallen, waarin mooi en nuttig werk zou kunnen worden verricht en jonge levens misschien van den ondergang zouden kunnen worden gered, geen gezinzvoogdij wordt ingesteld. omdat ............. er toch niemand voor te vinden is!

Dit voelen wij -in dezen tijd meer dan ooit- als zéér beschamend, en daarom doen wij hierbij een dringend beroep op U. Wilt U zich zoo mogelijk beschikbaar stellen voor dit mooie, vaak moeilijke, maar bijna altijd voldoening gevende werk?

U behoeft niet, bevreesd te zijn met werk te worden overladen, want U kunt zelf bepalen, hoeveel kinderen U onder toezicht wilt nemen.

Op het Secretariaat van de Vereeniging Pro Juventute, 2e Helmerstraat 16, wordt Uw opgave gaarne ingewacht, tel. 84571, terwijl wij steeds gaarne bereid zijn, U nadere inlichtingen te verschaffen.

Namens het bestuur

C.E.E. Bal
Secretaresse

K. 1599

[Onder de getypte tekst bevinden zich twee kolommen met in totaal ca. 25 handgeschreven handtekeningen, waaronder:]
* P.C. Posterind (?)
* F. Reinen
* J. Wijkamp * Inhoud: De brief is een noodkreet. Er is een tekort aan gezinsvoogden, waardoor jongeren die hulp nodig hebben ("jonge levens [die] van den ondergang zouden kunnen worden gered") niet geholpen kunnen worden. De vereniging benadrukt dat men zelf de werkdruk kan bepalen om drempels weg te nemen.
* Toon: De toon is moreel dwingend ("zéér beschamend") en emotioneel geladen. Het gebruik van "in dezen tijd" duidt op de extra zware omstandigheden tijdens de oorlogsjaren.
* Vormgeving: Het document is sober geproduceerd (stencielwerk). De vele handtekeningen onderaan zijn bedoeld om de autoriteit en de breed gedragen steun voor deze oproep te onderstrepen.
* Censuurteken: De aanduiding "K. 1599" onderaan de tekst is een zogeheten K-nummer. Tijdens de Duitse bezetting was dit verplicht op alle drukwerk als bewijs dat het was goedgekeurd door het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten. De vereniging Pro Juventute (opgericht in 1896) zette zich in voor jongeren die met de rechter in aanraking kwamen of in problematische gezinssituaties leefden. Een belangrijk instrument was de gezinsvoogdij, waarbij vrijwilligers toezicht hielden op de opvoeding.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam de jeugdcriminaliteit en de ontwrichting van gezinnen toe door armoede, afwezigheid van vaders (krijgsgevangenschap of tewerkstelling) en de algehele chaos. Tegelijkertijd was het voor organisaties als Pro Juventute moeilijker om vrijwilligers te vinden, omdat mensen al zwaar belast waren of terughoudend waren om officiële taken op zich te nemen onder de bezetter. Het adres aan de 2e Helmerstraat 16 in Amsterdam was gedurende lange tijd de zetel van de Amsterdamse afdeling van deze vereniging.