Officiële circulaire van de Gemeente Amsterdam. 2 augustus 1943. De Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). GEMEENTE AMSTERDAM

No. 1116 Arb. 1943
Onderwerp: gezinsvoogden
1 Bijlage

No. 84/59/1 M. 1943 3/8 [stempel met handgeschreven toevoeging]

AMSTERDAM, 2 Augustus 1943

Bij dezen doe ik U toekomen een schrijven van het Bestuur der Vereeniging „Pro Juventute”, waarin gewezen wordt op het gebrek aan gezinsvoogden en een beroep gedaan wordt op allen, die sociale belangstelling hebben, om zich voor de taak van gezinsvoogd op te geven.
Ik verzoek U dit schrijven ter kennis te brengen van Uw personeel boven den 30-jarigen leeftijd.

De Burgemeester van Amsterdam,
VOÛTE

de Gemeentesecretaris,
J. F. FRANKEN

Aan Heeren Hoofden van Administratiën
Diensten en Bedrijven.

[Onderaan handgeschreven aantekeningen in blauw en rood:]
Potter
Afdr...
Laten teekenen door personeel van ...

[Linksonder in kleine druk:]
Stadsdrukkerij Amsterdam 16567-7-43-650 * Doel: Het document dient als begeleidend schrijven bij een oproep van de vereniging "Pro Juventute". Het doel is om gemeenteambtenaren (ouder dan 30 jaar) te enthousiasmeren voor de onbezoldigde taak van gezinsvoogd vanwege een nijpend tekort.
* Structuur: De brief volgt de standaard ambtelijke layout van die tijd, met duidelijke vermelding van onderwerp, bijlagen en archiefnummers.
* Bijzonderheden: De beperking tot personeel boven de 30 jaar suggereert dat men zocht naar personen met een zekere mate van levenservaring en maatschappelijke stabiliteit.
* Administratieve sporen: De handgeschreven notities onderaan (o.a. de instructie "Laten teekenen door personeel van...") wijzen op de interne circulatie binnen de betreffende gemeentelijke afdeling, waarbij medewerkers moesten bevestigen dat zij de oproep hadden gezien. * Oorlogstijd: De brief is gedateerd op 2 augustus 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Edward Voûte, die de brief ondertekent, was de door de bezetter aangestelde burgemeester van Amsterdam. Hij stond bekend als een 'collaborend' bestuurder, hoewel hij ook probeerde de stedelijke diensten voor de burgerbevolking zo goed mogelijk door te laten draaien.
* Pro Juventute: Dit was (en is) een particuliere vereniging voor kinderbescherming. Tijdens de oorlogsjaren nam de sociale ontwrichting toe, wat leidde tot meer werk voor de kinderbescherming en een grotere behoefte aan gezinsvoogden. Een gezinsvoogd wordt door de kinderrechter aangesteld om toezicht te houden op de opvoeding van een minderjarige in een problematische thuissituatie.
* Gezinsvoogdij in WOII: Het tekort aan voogden kan deels verklaard worden door de mobilisatie, de Arbeitseinsatz (dwangarbeid in Duitsland) en het feit dat veel mensen hun handen vol hadden aan hun eigen overleving, waardoor er minder ruimte was voor vrijwillige maatschappelijke taken.
* Administratieve continuïteit: Ondanks de bezetting bleef het ambtelijk apparaat van Amsterdam op een zeer formele en gestructureerde wijze functioneren, zoals blijkt uit de precieze nummering en het gebruik van de Stadsdrukkerij. J.F. Franken Gemeente Amsterdam