Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 6 augustus 1943. V.d.W./PH
No.465 O.G.Z. (1943)

603 L.M. 1943
No.8a/60/1 M. 1943 11/8

Beschikbaarstelling gemeentepersoneel ten behoeve van den Bloedtransfusiedienst.

E X T R A C T

uit het Boek der Besluiten

van den Burgemeester van Amsterdam,

Vrijdag, 6 Augustus 1943.

Op voorstel van den Wethouder voor de Openbare Gezondheid en het Ziekenhuiswezen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam,
Gezien een schrijven van den Directeur van den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst, waarbij deze, als Medisch leider van den Bloedtransfusiedienst van het Nederlandsche Roode Kruis, de aandacht vestigt op de dringende behoefte, welke er bij ernstige rampen bestaat aan bloedgevers van de O-groepen en verzoekt goed te keuren, dat hij zich bij een ramp tot de hoofden van de daarvoor in aanmerking komende diensten, bedrijven en administratien wendt met het verzoek een aantal bloedgevers van het onder hen ressorteerende personeel naar de ziekenhuizen te zenden, waar hun hulp noodig is;

B e s l u i t :

1. de hoofden van diensten, bedrijven en administratien uit te noodigen aan den Directeur van den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst met den meesten spoed opgave te doen van de namen der leden van het ressorteerende personeel, van wie indertijd is vastgesteld, dat zij tot de bloedgevers van de O-groepen behooren en die bereid zijn, zich voor bloedtransfusie beschikbaar te stellen en daarbij mede te deelen of de dienst toelaat dat deze personen bij een ramp gedurende den diensttijd daarvoor worden opgeroepen.
2. goed te keuren, dat de Directeur van den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst met de hoofden van de daarvoor in aanmerking komende diensten, bedrijven en administratien een regeling treft inzake het bij een ramp beschikbaar stellen van de voor bloedtransfusie benoodigde bloedgevers.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan alle afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), den Gemeente-ontvanger en aan het Pensioenbureau.

(Handgeschreven kanttekening linksonder:)
Verzocht na te gaan welke ambtenaren zich indertijd daarvoor hebben opgegeven.

(Rechtsonder:)
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J.F. Franken.

C.S.Stadhuis,
A'dam 8'-43
No.25 * Kern van het besluit: De burgemeester geeft toestemming om een register aan te leggen van gemeentepersoneel met bloedgroep O (de universele donor). Deze ambtenaren kunnen bij calamiteiten direct worden opgeroepen om bloed af te staan in ziekenhuizen.
* Procedure: Diensthoofden moeten "met den meesten spoed" lijsten aanleveren van vrijwillige bloedgevers binnen hun afdelingen. Er moet ook worden aangegeven of hun afwezigheid tijdens diensttijd toelaatbaar is bij een noodsituatie.
* Samenwerking: Er is sprake van een nauwe samenwerking tussen de GG&GD (Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst) en het Nederlandse Rode Kruis.
* Administratieve verwerking: Het besluit wordt breed verspreid binnen het ambtelijk apparaat (Secretarie, Ontvanger, Pensioenbureau), wat duidt op de noodzaak voor een sluitende personeelsadministratie omtrent deze inzetbaarheid. * Oorlogstijd: Het document dateert uit augustus 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De burgemeester van Amsterdam was op dat moment Edward Voûte (een collaborateur).
* Luchtoorlog: De "ernstige rampen" waarnaar verwezen wordt, zijn primair de geallieerde bombardementen. Kort voor dit besluit, in juli 1943, was Amsterdam-Noord zwaar getroffen door Amerikaanse bommen die op woonwijken vielen, met honderden doden en gewonden tot gevolg. Dit verklaart de "dringende behoefte" aan bloedreserves.
* Medische urgentie: Bloedgroep O is essentieel in noodsituaties omdat het aan patiënten met elke andere bloedgroep gegeven kan worden zonder direct gevaar voor fatale afstotingsreacties, wat cruciaal is als er geen tijd is voor uitgebreide kruisproeven.
* Bestuur onder druk: Het document illustreert hoe het stadsbestuur onder extreme omstandigheden probeerde de publieke gezondheidszorg en noodhulp te organiseren, waarbij de grenzen tussen civiele dienst en medische hulpverlening vervaagden.