Bestelbon voor de distributie van groenten. [Linkerkolom]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A. № 044979

GEZINSKAART No. ......................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ..................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling .........................................................

[Rechterkolom]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool

Totaal .......... pond à 3 cent per kg = f ......................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) Dit document is een officiële bestelbon voor groenten, uitgegeven door de gemeente Amsterdam (aangeduid met de "XXX" in de linkerbovenhoek). Het formulier diende als administratief middel om de schaarse voedselvoorraden eerlijk te verdelen onder de bevolking.

Opvallende elementen:
* Bureaucratie: De bon moest samen met een strook van de 'gezinskaart' worden ingeleverd. Dit toont de strikte controle op de voedselvoorziening aan.
* Assortiment: De lijst met groenten (rodekool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, rauwe bieten en zuurkool) betreft typische, houdbare wintergroenten die tijdens de oorlogsjaren de basis vormden van het Nederlandse dieet.
* Prijsstelling: Er wordt een prijs vermeld van 3 cent per kilogram. Dit wijst op door de overheid vastgestelde maximumprijzen om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.
* Geldigheid: De bon had een zeer beperkte houdbaarheid (slechts geldig in de week na bestelling), wat duidt op een strak georganiseerde logistiek van bederfelijke waar. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) ontstonden al snel tekorten aan bijna alle primaire levensbehoeften. Om hongersnood te voorkomen en een eerlijke verdeling te garanderen, voerde de overheid het distributiestelsel in. Burgers kregen distributiebescheiden (zoals de gezinskaart) waarmee zij, tegen betaling, recht hadden op een bepaalde hoeveelheid voedsel.

Groenten waren aanvankelijk relatief goed beschikbaar in vergelijking met vlees of vetten, maar naarmate de oorlog vorderde, werd ook de distributie hiervan steeds strenger gereguleerd. Dergelijke bonnen werden vaak gedrukt op papier van matige kwaliteit, wat de schaarste aan grondstoffen in die tijd reflecteert. Dit specifieke document geeft een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de verplichte gang naar de 'distributieplaats' voor Amsterdammers tijdens de oorlogsjaren. Gemeente Amsterdam