Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief). 2 september 1943. Onbekende instantie (vermoedelijk een visafslag of groothandel), ondertekend door "De Directeur" met initialen VD/SV. Den Heer A. Goldbohm, IJmuiden (Noord-Holland). [Bovenaan gecentreerd/links, handgeschreven in paarse inkt:]
Verzonden 2/9 mop

[Linksboven getypt:]
46a/155/3 M.

[Rechtsboven getypt:]
VD/SV

[Rechtsonder kenmerk:]
2 September 1943.

[Adresblok:]
Den Heer A. Goldbohm
te
Y m u i d e n (NH)
==============

[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d.
23 Augustus jl. deel ik U mede, dat bij het
dezerzijds ingestelde onderzoek is gebleken,
dat de betreffende mand schol wel degelijk
kwaliteit IV bevatte en niet III. Het zich
aan de mand bevindende houtje was juist
en Uw nota niet. Vermoedelijk is er Uwer-
zijds een fout gemaakt? Door een misver-
stand is de beantwoording van Uw schrijven
vertraagd hetgeen U hopelijk zult excusee-
ren.

[Ondertekening:]
De Directeur,

[Handgeschreven paraaf in blauwe inkt] De brief betreft een zakelijk geschil over de kwaliteitsclassificatie van een levering vis (schol). De ontvanger, de heer Goldbohm, had middels een briefkaart geprotesteerd tegen de geleverde kwaliteit of de facturatie daarvan. De directeur stelt na onderzoek dat de vis "kwaliteit IV" was en niet "kwaliteit III". In de vishandel is kwaliteit IV lager dan kwaliteit III, wat duidt op een prijsverschil of een fout in de administratie van de koper. Cruciaal bewijsstuk in dit onderzoek is het "houtje" aan de mand; dit verwijst naar de traditionele methode waarbij houten labels aan vismanden werden bevestigd om sortering en kwaliteit aan te geven. De toon is zakelijk en beslist, eindigend met een beleefdheidsharmonisatie voor een opgelopen vertraging. Het document is opgesteld in september 1943, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode stond de visserij en de handel in levensmiddelen onder streng toezicht van de bezetter en de distributie-organen. IJmuiden was een strategisch en economisch cruciaal punt voor de visaanvoer, hoewel de visserij door de oorlogsvoering op de Noordzee sterk beperkt was.

De familie Goldbohm was een bekende naam in de IJmuidense vishandel (onder andere rederij en groothandel). Gezien de schaarste en de strikte prijsbeheersing in oorlogstijd, was de exacte classificatie van de vis van groot belang: het bepaalde de legale prijs die gevraagd mocht worden en voorkwam beschuldigingen van zwarte handel of prijsopdrijving. A. Goldbohm