Ambtelijk schrijven / Adviesbrief. 13 juli 1943. Vermoedelijk de directeur van de relevante gemeentelijke dienst in Amsterdam (gezien de locaties Mosplein en Tuindorp-Oostzaan). De Directeur der Nederlandsche Visscherij Centrale, Den Haag. [Handgeschreven aantekening bovenin:] Verzonden 13/7 [onleesbaar]

RP.

46a/202/3 M.
13 Juli 1943.

Bedrijfsvergunning
H. Rietveld.

Aan den Heer Directeur
der Nederlandsche Visscherij
Centrale,
2e Adelheidstraat 300
Den Haag.

Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 25 Mei en 1 Juni jl. resp. de nummers 14072/AZ/Hi en 14720/AZ/Hi, bericht ik U, dat H. Rietveld op de verdeellijsten alhier voorkomt met de volgende toewijzingen:
1 x zoetwatervisch, 1 x gerookte aal, 1 x versche aal, 1 x zeevisch en 2ex ongepelde garnalen, welke visch hij op zijn marktplaats aan het Mosplein alhier moet verkoopen.
Rietveld voornoemd wil thans een winkel openen en heeft daartoe een pand gehuurd gevestigd Kreeftstraat 3, in Tuindorp-Oostzaan alhier. In verband hiermede verzoekt Rietveld eveneens om verhooging van zijn toewijzingen. Aangezien echter aan uitbreiding van het aantal winkels te dezer stede geen behoefte bestaat, heb ik de eer U te adviseeren het verzoek van adressant niet in te willigen.
Ik voeg hieraan nog toe, dat naar ik vermoed het den adressant er voornamelijk om te doen is om door middel van een winkel een hoogere toewijzing van visch te verkrijgen.

De Directeur, Dit document is een ambtelijk advies over een vergunningsaanvraag midden in de Tweede Wereldoorlog. De kern van het document is de afwijzing van een verzoek van een marktkoopman, H. Rietveld, om een vaste viswinkel te openen.

Kernpunten uit de tekst:
1. Huidige status: Rietveld is een geregistreerde visboer op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord). Hij heeft vaste toewijzingen (rantsoenen) voor verschillende soorten vis en garnalen.
2. Het verzoek: Rietveld wil een fysieke winkel openen aan de Kreeftstraat 3 (eveneens in Amsterdam-Noord) en vraagt daarbij om een verhoging van zijn voorraden.
3. Het oordeel: De ambtenaar adviseert negatief. De redenen zijn tweeledig: er is volgens de gemeente geen behoefte aan meer winkels ("geen behoefte bestaat") en er is wantrouwen jegens de motieven van de aanvrager. De schrijver vermoedt dat de winkel enkel een middel is om meer schaarse vis toegewezen te krijgen. Het document dateert uit juli 1943, een periode waarin de distributie van voedsel in het bezette Nederland volledig door de overheid werd gecontroleerd. De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) was de instantie die de visserij en de handel in vis reguleerde onder toezicht van de Duitse bezetter.

• Schaarste en distributie: Vis was, net als veel andere voedingsmiddelen, gerantsoeneerd. De "verdeellijsten" bepaalden exact hoeveel een handelaar mocht verkopen.
• Economische controle: De bezetter en de collaborerende overheid probeerden de economie strak te reguleren. Het openen van nieuwe winkels werd vaak ontmoedigd om de controle over de distributieketen simpel te houden en "onnodige" concurrentie te voorkomen.
• Locatie: De genoemde locaties (Mosplein en Tuindorp-Oostzaan) situeren dit dossier in Amsterdam-Noord. De formele toon ("heb ik de eer U te adviseeren") is typerend voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd, die ondanks de oorlogssituatie punctueel werd voortgezet. H. Rietveld