Distributiebon / Bestelbon voor groenten.
Origineel
Distributiebon / Bestelbon voor groenten. XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
======================================
Bestelbon A № 093118
GEZINSKAART No. .....................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ................................................. .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ....................................................
(Rechterkolom:)
........... pond roode kool
........... ,, savoye kool
........... ,, uien
........... ,, wortelen
........... ,, koolrapen
........... ,, bieten (rauw)
........... ,, zuurkool
Totaal ........... pond à 3 cent per kg = f ...................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening)
--- * Administratieve structuur: De bon koppelt de bestelling aan een "Gezinskaart", wat aangeeft dat de distributie per huishouden werd geregeld. Het gebruik van een volgnummer (093118) en serieletter (A) wijst op een strak gecontroleerd administratief systeem.
* Logistiek: De tekst benadrukt dat groenten alleen op specifieke "aangewezen uren" en bij een specifieke "distributieplaats" afgehaald konden worden. Dit wijst op een gecentraliseerd systeem om rijen en tekorten te beheersen.
* Producten: De lijst bevat typische Nederlandse wintergroenten (kolen, uien, wortelen, koolrapen, bieten). Dit zijn producten die relatief goed houdbaar zijn en lokaal verbouwd konden worden.
* Economie: De prijs is vastgesteld op "3 cent per kg". In de context van de oorlog was dit een gereguleerde prijs om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. Opvallend is dat de eenheid "pond" (500 gram) wordt gebruikt voor de hoeveelheid, maar de prijs "per kg" wordt berekend.
--- Dit document is een tastbaar overblijfsel van de distributie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De drie kruisen (XXX) linksboven zijn het wapen van de stad Amsterdam, wat bevestigt dat dit een lokaal uitgegeven bon is door de Amsterdamse gemeentelijke distributiedienst.
Tijdens de bezetting werd bijna alles "op de bon" gezet omdat de Duitsers een groot deel van de Nederlandse productie vorderden en de internationale handel stilviel. Hoewel groenten in het begin van de oorlog nog vrij verkrijgbaar waren, moesten ze later (vanaf 1941-1942) ook via een bonnensysteem worden gerantsoeneerd om een eerlijke verdeling onder de bevolking te garanderen en hamsteren te voorkomen. De bon diende als bewijs dat men recht had op een bepaalde hoeveelheid; men moest er echter nog steeds voor betalen.