Handgeschreven klachtbrief.
Origineel
Handgeschreven klachtbrief. Gedateerd via dossiernummer en stempel op 10 juni 1943. No. 46a/215/M. 1943 10/6
[Ambtelijke aantekening: Oberm / gp / B]
Is het nu niet erg zoo
als het Zondag morgen weer
gegaan is met de aal dat
heele klupje dat er ieder morgen
om 5 uur staat man en vrouw
allemaal 2 kg aal alles om
te verkoopen is toch schande ik heb
ze zelfs door die menschen zien
verkoopen voor 14 gld ik ben een
moeder van 4 kleine kinderen
en heb nooit iets Mijnheer het
is ieder morgen het zelfde ik
woon in hun buurt dus ik weet
het geloof u het gerust het wordt
verkocht schande Met mij staan
zoo veel vrouwen die dan voor
niets staan maak u daar nu
eens er een ent aan vraag u anders
hun woonplaats is een paar morgen
Mijnheer ik hoop u mij niet
kwalijk neemt want ik zit ook
met man en 4 kinderen dus wij
willen toch ook wel eens wat * Inhoud: De schrijfster, een moeder van vier kinderen, beklaagt zich over een groepje mensen ("klupje") dat de handel in aal (paling) monopoliseert. Zij zouden elke ochtend vroeg in de rij staan om de maximale hoeveelheid op te kopen, om deze vervolgens voor de woekerprijs van 14 gulden op de zwarte markt door te verkopen. Hierdoor grijpen gewone burgers, zoals de schrijfster, telkens mis.
* Toon en stijl: De brief is geschreven in een emotionele en verontwaardigde toon. Het taalgebruik is informeel en bevat typische volkse spelling en grammaticale constructies van die tijd (bijv. "er een ent aan maken" in plaats van 'einde'). De schrijfster probeert de autoriteiten te overtuigen door haar eigen precaire gezinssituatie te benadrukken.
* Kernpunt: De essentie is een aanklacht tegen onrechtvaardige verdeling en zwarthandel tijdens een periode van schaarste. De schrijfster geeft zelfs aan waar deze mensen te vinden zijn ("een paar morgen" verderop, wat waarschijnlijk duidt op een afstand over land of velden). * Historische periode: Juni 1943 valt midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Schaarste en rantsoenering waren aan de orde van de dag.
* Voedselvoorziening en Zwarthandel: Hoewel er een officieel distributiesysteem was, bloeide de zwarte handel in schaarse producten zoals vis. Paling was een gewild luxeproduct dat voor enorme bedragen buiten de bonnen om werd verkocht.
* Maatschappelijke spanning: Dergelijke brieven (vaak anoniem of semi-anoniem) werden veelvuldig gestuurd naar de Economische Controledienst (ECD) of de lokale politie. Ze bieden een unieke inkijk in de dagelijkse overlevingsstrijd van gezinnen en de onderlinge wrevel die ontstond door ongelijke kansen op voedsel. Het referentienummer bovenaan duidt erop dat deze klacht officieel in behandeling is genomen. Politie